Tezden Makale Nasıl Yazılır? Bulguları Makaleye Aktarma

Basira Editör Ekibi · · 13 dk okuma · Bilimsel inceleme: Doç. Dr. Hasan Yıldırım

Aa Yazı boyutu
Yazı boyutu

Anahtar çıkarımlar

  • Makale tezin kısaltılmış hâli değildir: tek bir ana soru, onu yanıtlayan birincil sonuç ve o sonucu değerlendirmek için gereken yöntem bilgisiyle kurulan ayrı bir rapordur.
  • Ana soru sonucun anlamlı çıkmasına göre değil, sorunun önemine ve desenin o soruyu yanıtlama gücüne göre seçilir; makaleye girmeyen ölçümlerin varlığı yöntemde anılır.
  • Yöntem kısalırken örneklem, örneklem büyüklüğünün gerekçesi, eksik veri, test seçimi ve duyarlılık analizi çıkarılmaz; uzun ayrıntılar dergi izin veriyorsa ek dosyaya taşınır.
  • Tezdeki uzun tablolar soruya yanıt veren tek bir tabloya iner ve her sonuç test istatistiği, tam p değeri ve etki büyüklüğüyle, hesaplanabildiğinde güven aralığıyla birlikte raporlanır.
  • Aynı veriden yazılan öteki makaleler ve dayanılan tez kaynak gösterilir, gönderim mektubunda editöre bildirilir; hangi örtüşmenin kabul edileceğini derginin politikası belirler.

İçindekiler

İçindekiler

Tezden üretilen makale, tezin bir ana sorusunu, o soruyu yanıtlayan birincil sonucu ve bu sonucu değerlendirmek için gereken yöntem bilgisini derginin sınırlarına sığdıran ayrı bir rapordur. Tezden makale nasıl yazılır? Önce makalenin sorusu seçilir; tablolar bu soruya göre küçültülür, her sonuç etki büyüklüğü ve güven aralığıyla raporlanır, tez kaynak gösterilir.

Bu yazı geçişin istatistik raporlama tarafını anlatır: hangi bulgunun makaleye gireceği, tabloların nasıl küçültüleceği, yöntemden neyin çıkarılamayacağı ve aynı veriden yazılan makalelerde nelere dikkat edileceği. Simgelerin ve sayıların yazımı APA 7’ye göre istatistik raporlama yazısında, tezdeki sonuçların düzeni bulgular bölümü rehberinde, analizin kendi adımları tez istatistik analizi yol haritasında anlatılır; burada tekrar edilmez. Giriş ve literatür bölümünün kısaltılması bu yazının konusu değildir.

Tezden makale yazmanın adımları nelerdir?

Tezden makaleye geçiş sekiz adımdan oluşur: soruyu seçmek, dergiyi seçmek, yöntemi kısaltmak, tabloları indirmek, sonuçları raporlamak, kesinlik dilini ayarlamak, aynı veriden yazılan raporları bildirmek ve tezi kaynak göstermek.

APA 7, tezin makaleye uyarlanmasına ayrı bir alt bölüm ayırır ve tez için yapılan her analizin makalenin sınırlı alanında raporlanmasının çoğu zaman ne mümkün ne de yararlı olduğunu belirtir (American Psychological Association, 2020). Aşağıdaki tablo her adımda tezle makalenin nasıl ayrıldığını özetler.

AdımTezdeMakalede
1. SoruBütün araştırma soruları ve hipotezlerTek ana soru ve onu yanıtlayan birincil sonuç
2. DergiEnstitünün tez yazım kılavuzuDerginin yazar yönergesi: kelime sınırı, tablo sayısı, ek dosya
3. YöntemHer karar ayrıntısıyla, ölçeklerin tam tanıtımıKısa; örneklem gerekçesi, eksik veri, test seçimi ve duyarlılık analizi korunur
4. TablolarHer analiz için ayrı tablo, varsayım tablolarıSoruya yanıt veren az sayıda tablo; ayrıntı ek dosyada
5. RaporlamaBütün testler, çoğu zaman program çıktısına yakınSeçilen sonuçlar etki büyüklüğü ve güven aralığıyla
6. DilJüriye yönelik, ayrıntılıDesene ve kestirimin kesinliğine göre ölçülü
7. Öteki raporlarTek metinAynı veriden yazılan makaleler kaynak gösterilir, editöre bildirilir
8. TezÇoğu zaman erişime açık bir tez veri tabanında yer alırKaynak gösterilir; metin yeniden yazılır

Makalenin sorusu ve dergisi nasıl seçilir?

Makalenin sorusu, tezin alana en çok katkı yapan ve desenin en güçlü biçimde yanıtlayabildiği sorusudur; dergi bu soruya ve derginin okuruna göre seçilir.

Adım 1: Tek ana soruyu ve birincil sonucu seçin

Bir tez çoğu zaman birçok hipotezi sınar: ana karşılaştırma, alt boyutlar, demografik değişkenlere göre farklar, ilişkiler. Makale bunlardan birini ana soru yapar ve onu yanıtlayan sonucu birincil sonuç olarak sunar. Öteki sonuçlar ya ana soruyu destekleyen ikincil sonuçlar olarak kısaca verilir ya da makaleye girmez.

Seçimin ölçütü sonucun anlamlı çıkması değil, sorunun önemi ve desenin o soruyu yanıtlama gücüdür. Yalnız anlamlı çıkan karşılaştırmaları seçip gerisini hiç anmamak okura yanlı bir tablo sunar; Simmons vd. (2011) bu yüzden toplanan bütün değişkenlerin ve koşulların raporlanmasını önerir. Makaleye girmeyen ölçümlerin varlığı yöntem bölümünde bir cümleyle anılabilir.

Ana soruyu seçerken şu sorular yol gösterir:

  • Tezin araştırma sorularından hangisi alana en çok katkı yapıyor?
  • Örneklem büyüklüğü hangi soru için planlanmıştı? Güç analizi genellikle birincil hipoteze göre yapılır (örneklem büyüklüğü hesaplama).
  • Hangi soru, öteki sonuçlara başvurmadan tek başına anlaşılabiliyor?
  • Desen bu sorunun gerektirdiği çıkarımı destekliyor mu? Rastgele atama yoksa soru bir etki değil, bir fark ya da ilişki sorusu olarak kurulur (korelasyon ve nedensellik).

Adım 2: Hedef dergiyi seçin ve yazar yönergesini okuyun

Kelime sınırı, tablo ve şekil sayısı, özetin biçimi, ek dosya (çevrim içi ek) kabulü ve kaynak gösterme biçimi dergiden dergiye değişir. Bu sayılar burada verilmez; derginin yazar yönergesinden okunur. Yönergede bir raporlama kontrol listesi ya da veri paylaşım beyanı da istenebilir.

Yazmaya başlamadan önce derginin son sayılarındaki birkaç makaleye bakmak, tabloların ve istatistik raporlamanın o dergide ne ayrıntıda yazıldığını gösterir. Derginin bir tezden üretilen makaleyi nasıl ele aldığı ve benzerlik denetimini nasıl yaptığı da yazar yönergesinde ya da yayın etiği sayfasında yer alır.

Yöntem bölümü kısaltılırken ne çıkarılmaz?

Yöntem bölümü kısalır, ama okurun sonucu değerlendirmesi için gereken bilgi çıkarılmaz: örneklem, örneklem büyüklüğünün gerekçesi, eksik veri, test seçimi ve duyarlılık analizi.

Tezin yöntem bölümü jüri için her kararı ayrıntısıyla anlatır (tez yöntem bölümü). Makalede ölçeklerin uzun tanıtımı, evrenin ayrıntılı betimlemesi ve testlerin ders kitabı tanımları kısalır. Kısaltmanın sınırını JARS çizer: nicel bir makalenin yöntem bölümünde örneklemin özellikleri, örneklem büyüklüğünün nasıl belirlendiği, eksik veri kararları ve analiz stratejisi bulunur (Appelbaum vd., 2018).

Adım 3: Yöntemi kısaltın, şu beş öğeyi koruyun

Yöntem ne kadar kısalırsa kısalsın şu öğeler makalede kalır:

  1. Örneklem: analize giren kişi sayısı, dahil etme ve dışlama ölçütleri, örnekleme yöntemi.
  2. Örneklem büyüklüğünün gerekçesi: test, α, hedef güç, etki büyüklüğü ve dayanağı. Hesap tezde bir sayfa tutuyorsa makalede bir cümleye iner, ama kaybolmaz.
  3. Eksik veri ve aykırı değer: kaç değerin eksik olduğu, nasıl ele alındığı ve kuralın veriye bakılmadan belirlenip belirlenmediği (eksik veri).
  4. Test seçimi: her sonucun hangi testle ve neden sınandığı. Varsayılan test parametriktir (iki grupta Welch t-testi, k grupta Welch ANOVA ve Games-Howell); bağımlı değişken sıralıysa ya da bir grup belirgin biçimde normal dışıysa parametrik olmayan test birincil olur. Shapiro-Wilk ve Levene raporlanır ama testi belirlemez; “Levene anlamlıysa Welch’e geç” biçimindeki iki aşamalı yol önerilmez (Delacre vd., 2017).
  5. Duyarlılık analizi: öteki testin sonucu; iki test ayrışıyorsa ikisi de verilir ve ayrışma açıklanır.

Ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik kanıtı da kısalır, ama kendi örnekleminizde hesaplanan güvenirlik katsayısı kalır. Etik kurulun adı, karar tarihi ve sayısı makalede de derginin istediği yerde (çoğu zaman yöntem bölümünde ya da beyanlar kısmında) yazılır (etik kurul başvurusu).

Kısaltılan ayrıntıların silinmesi gerekmez. Dergi kabul ediyorsa ölçeklerin tam tanıtımı, varsayım tabloları ve ek analizler çevrim içi ek dosyaya taşınır ve ana metinde ekin adıyla anılır.

Tez tabloları makale tablosuna nasıl indirilir?

Tezdeki tablolar her analizi ayrı ayrı gösterir; makale tablosu ise tek bir soruya yanıt veren sayıları toplar ve ayrıntıyı ek dosyaya ya da metne bırakır.

Adım 4: Tabloyu soruya göre yeniden kurun

Örnek, tek yönlü varyans analizi yazısındaki öğretici verinin sayılarını kullanır: 36 öğrenci üç çalışma yöntemine (metni tekrar okuma, özet çıkarma, kendini sınama) rastgele atanmış ve bir hafta sonra aynı sınava girmiştir. Tezde bu tek sonuç çoğu zaman dört tabloya yayılır: betimseller ve normallik, Levene testi, ANOVA, ikili karşılaştırmalar. Tablo 1 bunların ilkini tezdeki biçimiyle gösterir.

Tablo 1

Çalışma Yöntemine Göre Betimsel İstatistikler ve Normallik Testi

Çalışma yönteminMSSShapiro-Wilk p
Tekrar okuma1259.927.84.820
Özet çıkarma1262.087.35.702
Kendini sınama1270.928.55.590

Not. M = ortalama; SS = standart sapma. Puanlar 0 ile 100 arasındadır.

Tezde bu tabloyu üç tablo daha izler: ortalamaya göre merkezlenmiş Levene testi (F(2, 33) = 0.19, p = .827), klasik ANOVA (F(2, 33) = 6.47, p = .004) ile Welch ANOVA’nın yan yana verildiği bir tablo ve Games-Howell ikili karşılaştırmaları. Makalede aynı sonuç Tablo 2’ye ve metindeki iki cümleye iner.

Tablo 2

Çalışma Yöntemine Göre Bir Hafta Sonraki Sınav Puanları

Çalışma yönteminMSS
Tekrar okuma1259.927.84
Özet çıkarma1262.087.35
Kendini sınama1270.928.55

Not. M = ortalama; SS = standart sapma. Puanlar 0 ile 100 arasındadır. Normallik ve varyans denetimleri Ek Tablo S1’dedir.

Metindeki karşılığı şudur: “Sınav puanı ortalamaları çalışma yöntemine göre farklıdır, Welch F(2, 21.92) = 5.77, p = .010, η² = .28; duyarlılık analizi olarak yapılan Kruskal-Wallis testi de aynı sonucu vermiştir, H(2) = 9.77, p = .008. Games-Howell karşılaştırmalarına göre kendini sınama grubunun puanları tekrar okuma (p = .009) ve özet çıkarma (p = .033) gruplarından yüksektir; tekrar okuma ile özet çıkarma arasındaki fark anlamlı değildir (p = .767).”

Dönüşümde yapılanlar şunlardır:

  • Bir soru, bir tablo. Betimseller ve test sonucu aynı soruya yanıt verdiği için betimseller tek bir tabloda, test sonucu ve ikili karşılaştırmalar tek bir paragrafta verilir.
  • Varsayım denetimleri ek dosyaya. Shapiro-Wilk ve Levene sonuçları testi belirlemediği için ana tabloda yer kaplamaz; dergi izin veriyorsa ek tabloya taşınır ve metinde anılır.
  • Planda olmayan test çıkar. Yöntemde birincil test Welch ANOVA, duyarlılık analizi Kruskal-Wallis olarak planlanmışsa makalede bu ikisi kalır; tezde alışkanlıkla eklenen klasik ANOVA satırı makaleye taşınmaz.
  • Sayılar değişmez. Makaledeki her değer tezdekiyle aynıdır. Analiz yeniden yapıldıysa (ör. hakem bir düzeltme istediyse) fark ve nedeni yöntemde yazılır.
  • Ayrıntı kaybolmaz. İkili karşılaştırmalar metne, varsayım denetimleri ek dosyaya geçer; okurun sonucu değerlendirmek için gerek duyduğu hiçbir değer silinmez.

Ondalık basamak, italik simgeler, tablo notu ve dikey çizginin kullanılmaması gibi biçim kuralları APA 7’ye göre istatistik raporlama yazısındadır. Korelasyon matrisi ya da regresyon modeli taşıyan bir sonuç için korelasyon tablosu ve regresyon tablosu yazılarındaki örnekler aynı ilkeyle küçültülür. Üç ve daha fazla grupta ikili karşılaştırma yönteminin seçimi post hoc testleri yazısında anlatılır.

Analizler makalede nasıl raporlanır?

Makalede her sonuç serbestlik derecesiyle test istatistiği, tam p değeri ve etki büyüklüğüyle raporlanır; etki büyüklüğünün güven aralığı, hesaplanabildiği her yerde yanına eklenir.

Adım 5: Sonucu kestirimle birlikte yazın

Tezlerde sonuç çoğu zaman “anlamlı fark bulunmuştur” cümlesine ve bir p değerine indirgenir. Oysa p değeri etkinin büyüklüğünü ya da önemini ölçmez (Wasserstein ve Lazar, 2016); okur farkın ne kadar büyük ve ne kadar kesin kestirildiğini etki büyüklüğünden ve güven aralığından okur (Cumming, 2014). JARS da her çıkarımsal testin yanında, mümkün olduğunda, etki büyüklüğünün ve güven aralığının raporlanmasını ister (Appelbaum vd., 2018).

Aşağıdaki cümle bağımsız örneklemler t-testi yazısındaki çözümlü örneğin sayılarıyla, makaleye uygun biçimde yazılmıştır.

Makalede nasıl yazılır

Etkileşimli yöntemle ders alan öğrencilerin sınav puanı (M = 74.37, SS = 10.85) klasik anlatımla ders alanlardan (M = 67.22, SS = 6.39) anlamlı biçimde yüksektir, Welch t(27.9) = 2.53, p = .017, ortalama fark = 7.15 puan, %95 GA [1.37, 12.93], d = 0.82, %95 GA [0.17, 1.48].

Cümle, okura tezdeki tablolara bakmadan üç şeyi söyler: farkın yönü, büyüklüğü ve kestirimin kesinliği. Ortalama farkın güven aralığı geniştir; gerçek farkın 1,4 ile 12,9 puan arasında olması veriyle uyumludur. Etki büyüklüğünün seçimi ve yorumu etki büyüklüğü, aralığın okunuşu güven aralığı yazısındadır.

Adım 6: Kesinlik dilini desene ve aralığa göre ayarlayın

Makaledeki her yorum cümlesi üç şeye dayanır: desenin izin verdiği çıkarım, etki büyüklüğü ve güven aralığının genişliği. Tezde jüriyi ikna etmek için güçlendirilmiş cümleler makalede hakem itirazına yol açar. Sık görülen dönüşümler şunlardır:

Tezde sık görülen cümleMakalede yerine
”Ders biçimi kaygıyı etkilemektedir.” (rastgele atama yok)“Çevrim içi ve yüz yüze ders alan öğrencilerin kaygı puanları farklıdır."
"Gruplar arasında fark yoktur.""Fark anlamlı değildir; güven aralığı hem sıfır farkla hem de pratikte önemli bir farkla uyumludur."
"Sonuç hipotezi kanıtlamıştır.""Sonuç hipotezi desteklemektedir."
"Fark yüksek düzeyde anlamlıdır.”Tam p değeri, etki büyüklüğü ve güven aralığı; “yüksek düzeyde anlamlı” yazılmaz
”Program çok etkilidir.” (d = 0.82, %95 GA [0.17, 1.48])“Etki büyüklüğü d = 0.82’dir; aralık geniştir; etkinin küçük de büyük de olması veriyle uyumludur.”

Anlamlı çıkmayan bir sonuç yokluk hipotezini (H₀) doğrulamaz: H₀ reddedilemez ve geniş bir güven aralığı etkinin sıfır da büyük de olabileceğini gösterir.

Aynı tezden birden çok makale yazılabilir mi?

Yazılabilir, ama her makale ötekine belirgin bir katkı eklemeli, aynı veriden yazılan öteki raporlar kaynak gösterilmeli ve editöre bildirilmelidir.

Adım 7: Aynı veriden yazılan raporları açıkça bildirin

Bir tezin verisi birden çok ayrı soruyu yanıtlayabilir ve her biri ayrı bir makalenin konusu olabilir. Sakıncalı olan, tek bir araştırma sorusunun sonuçlarını küçük parçalara bölmektir; bu uygulama “salam dilimleme” olarak bilinir. APA 7, tek bir araştırmanın bulgularının gereksiz yere birden çok makaleye bölünmesini parça parça (piecemeal) yayın olarak adlandırır ve önermez (American Psychological Association, 2020).

Tıp dergileri için hazırlanan ve başka alanlarda da başvurulan ICMJE önerileri, aynı veriye dayanan makalelerin ayrı yayın olarak değerlendirilebilmesi için birbirine belirgin bir katkı eklemesini ve aynı veri setinden önceki yayınların kaynak gösterilmesini ister. Örtüşen bir çalışma varsa bunun gönderim mektubunda açıkça yazılması ve ilgili metnin editöre sunulması beklenir (International Committee of Medical Journal Editors [ICMJE], 2026).

Hangi örtüşmenin kabul edileceğine dergi karar verir. ICMJE önerileri, yinelenen yayının nasıl ele alınacağı konusunda editörleri Yayın Etiği Komitesinin (COPE) akış şemalarına yönlendirir (ICMJE, 2026); bağlayıcı olan derginin kendi yayın etiği politikasıdır.

İstatistik açısından salam dilimlemenin iki sonucu vardır. Her makale aynı veride yapılan öteki testleri göstermediği için okur toplam test sayısını ve birinci tür hata yükünü göremez. Ayrıca aynı katılımcılar bir meta-analizde iki ayrı çalışma gibi sayılabilir; literatür taraması yapan araştırmacı tezden ve makaleden gelen iki kaydı aynı çalışmanın iki raporu olarak bir kez saymak zorundadır.

Dikkat

Aynı örneklemi, aynı bağımlı değişkeni ve aynı karşılaştırmayı iki makalede yalnız farklı alt gruplarla ya da farklı alt boyutlarla raporlamak, dergi tarafından örtüşen yayın sayılabilir. Böyle bir plan varsa iki soruyu tek makalede birleştirmek çoğu zaman daha güvenli yoldur.

İkinci bir makale planlanıyorsa şunlar yazılır:

  • aynı veriden yayımlanmış ya da değerlendirmede olan öteki makaleler, yöntem bölümünde ve kaynakçada;
  • iki makalenin örneklemlerinin örtüştüğü;
  • bu makalenin hangi soruyu yanıtladığı ve ötekine ne eklediği;
  • gönderim mektubunda örtüşmenin açıklaması.

Tez makalede nasıl kaynak gösterilir?

Makalenin dayandığı tez, derginin istediği yerde (çoğu zaman yazar notunda ya da başlık sayfasındaki bir dipnotta) belirtilir ve kaynakçaya girer; metin makalenin sorusuna ve uzunluğuna göre yeniden yazılır, tezden aynen alınabilecek metnin sınırını ise derginin politikası belirler.

Adım 8: Tezi kaynak gösterin ve metni yeniden yazın

APA 7’de yazar notu, çalışmanın daha önce bir tezde ya da bilimsel toplantıda sunulduğunu belirtmek için kullanılır (American Psychological Association, 2020). Dergiler bu bilginin yerini ve biçimini farklı belirler (yazar notu, başlık sayfası dipnotu ya da beyanlar bölümü); tezin künyesiyle nasıl yazılacağı derginin yönergesinden okunur.

Kendi metnini yeniden kullanmak (metin geri dönüşümü ya da öz intihal) dergiye göre değişen bir konudur. APA 7 öz intihali, daha önce yayımlanmış kendi çalışmasını yeniymiş gibi sunmak olarak tanımlar; bir ölçeğin ya da analiz yönteminin tanımı gibi sınırlı durumlarda kendi önceki metnini yeniden kullanmayı kabul eder (American Psychological Association, 2020). Tezin önceden yayın sayılıp sayılmadığı da bir yayıncı ve dergi politikasıdır. Örneğin Elsevier, akademik tezin yayımlanmasını önceden yayın saymadığını açıklamıştır (Hersh, 2016); kesin kural her derginin kendi yönergesindedir.

Benzerlik (intihal) denetim yazılımları tezlerin bulunduğu veri tabanlarını da tarayabildiği için makalenin benzerlik raporunda kendi tezinizle yüksek bir örtüşme görünebilir. Bu örtüşmeyi editör derginin politikasına göre değerlendirir; metni makale için yeniden yazmak, tezi kaynak göstermek ve durumu gönderim mektubunda açıklamak bu değerlendirmeyi kolaylaştırır.

İpucu

Gönderim mektubuna üç bilgi yazın: makalenin hangi tezden üretildiği (künyesiyle), aynı veriden yayımlanmış ya da değerlendirmede olan başka bir rapor bulunup bulunmadığı ve tezin erişime açık olup olmadığı. Bu üç cümle, benzerlik raporundaki örtüşmeyi ve olası bir örtüşen yayın sorusunu baştan yanıtlar.

Makaleye aktaracağınız analizleri ve tabloları dergiye göndermeden önce bir uzmana denetletmek isteyebilirsiniz; analiz sonunda teslim edilenler tez istatistik analizi ve raporlama desteği sayfasında anlatılır. Uzmanla Çalış analiz ve yöntem desteğidir; tezi ya da bölümlerini yazmak, bulguları yorumlamak ve savunmak araştırmacının kendi işidir.

Tezden makale kontrol listesi

Makaleyi göndermeden önce her maddeyi işaretleyin.

Soru ve dergi

  • Makalenin tek ana sorusu ve birincil sonucu belirlendi; seçim sonucun anlamlılığına göre yapılmadı.
  • Makaleye girmeyen ölçümlerin varlığı yöntemde anıldı.
  • Derginin kelime sınırı, tablo sayısı ve ek dosya kuralı yazar yönergesinden okundu.

Yöntem ve tablolar

  • Örneklem, örneklem büyüklüğünün gerekçesi, eksik veri, test seçimi ve duyarlılık analizi yöntemde kaldı.
  • Test seçimi Shapiro-Wilk ya da Levene sonucuna bağlanmadı.
  • Her tablo tek bir soruya yanıt veriyor; varsayım tabloları ek dosyada ve metinde anılıyor.
  • Makaledeki her sayı tezdekiyle aynı; değişen analiz varsa nedeni yazıldı.

Raporlama ve dil

  • Her sonuç test istatistiği, tam p değeri ve etki büyüklüğüyle verildi; güven aralığı hesaplanabildiği her yerde eklendi.
  • Nedensellik dili desene uygun; anlamlı çıkmayan sonuç “fark yoktur” diye yazılmadı.

Yayın etiği

  • Aynı veriden yazılan öteki makaleler kaynak gösterildi ve gönderim mektubunda bildirildi.
  • Tez, derginin istediği yerde ve kaynakçada belirtildi.
  • Tezden alınan metin yeniden yazıldı; benzerlik raporundaki örtüşme mektupta açıklandı.

Sık sorulan sorular

Tez erişime açıldıktan sonra makale olarak yayımlanabilir mi?

Derginin politikasına bağlıdır. Örneğin Elsevier akademik tezi önceden yayın saymaz; aynı yayıncının Cell Press ve The Lancet dergileri ile bazı dernek dergileri ise farklı politika izler (Hersh, 2016). Derginin yazar yönergesine bakın, tezi kaynak gösterin ve gönderim mektubunda belirtin.

Tezdeki bütün hipotezleri makalede raporlamalı mıyım?

Hayır. Makale bir ana soruyu yanıtlar. Ancak seçim, sonucun anlamlı çıkmasına göre yapılmaz; makaleye girmeyen ölçümlerin varlığı yöntemde anılır ve aynı veriden yazılan öteki makaleler kaynak gösterilir.

Varsayım denetimlerini makaleden çıkarabilir miyim?

Ayrıntılı tabloyu ek dosyaya taşıyabilirsiniz, ama test seçiminin gerekçesi ve duyarlılık analizinin sonucu ana metinde kalır. Shapiro-Wilk ve Levene testi belirlemediği için bu sonuçlar bir cümleyle anılır.

Analizleri makale için yeniden yapmam gerekir mi?

Tezdeki analiz doğru ve planlandığı gibi yapıldıysa gerekmez; makaledeki sayılar tezdekilerle aynı olur. Hakem başka bir analiz isterse ya da bir hata bulunursa yeni analiz yapılır, değişiklik ve nedeni yöntemde yazılır.

Benzerlik raporunda tezimle yüksek örtüşme çıktı. Ne yapmalıyım?

Bulgular, tartışma ve giriş metnini makale için yeniden yazın; yöntemdeki kısa teknik tanımlar için derginin metin yeniden kullanımı politikasına bakın. Tezi kaynak gösterin ve örtüşmenin kendi tezinizden geldiğini gönderim mektubunda açıklayın.

Danışmanım makalede yazar olmalı mı?

Yazarlık, katkıya ve derginin benimsediği yazarlık ölçütlerine göre belirlenir. ICMJE, yazarlık için çalışmaya önemli katkıyı, metnin yazımına ya da eleştirel gözden geçirilmesine katılmayı, son metni onaylamayı ve çalışmanın sorumluluğunu üstlenmeyi birlikte arar (ICMJE, 2026).

  • #tez-istatistik-analizi
  • #akademik-yazim
  • #apa-7
  • #etki-buyuklugu
  • #arastirma-etigi

Bilimsel inceleme

Doç. Dr. Hasan Yıldırım

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğretim Üyesi

İnceleme tarihi:

Makine öğrenmesi ve biyoistatistik alanlarında çalışır; sağlık, fen ve sosyal bilimlerde disiplinlerarası araştırmalarda istatistik danışmanlığı yürütür.

Kaynakça

  1. American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.).
  2. Appelbaum, M., Cooper, H., Kline, R. B., Mayo-Wilson, E., Nezu, A. M., & Rao, S. M. (2018). Journal article reporting standards for quantitative research in psychology: The APA Publications and Communications Board task force report. American Psychologist, 73(1), 3–25.
  3. Cumming, G. (2014). The new statistics: Why and how. Psychological Science, 25(1), 7–29.
  4. Delacre, M., Lakens, D., & Leys, C. (2017). Why psychologists should by default use Welch's t-test instead of Student's t-test. International Review of Social Psychology, 30(1), 92–101.
  5. Hersh, G. (2016, January 27). Clarification of our policy on prior publication. Elsevier.
  6. International Committee of Medical Journal Editors. (2026). Recommendations for the conduct, reporting, editing, and publication of scholarly work in medical journals.
  7. Simmons, J. P., Nelson, L. D., & Simonsohn, U. (2011). False-positive psychology: Undisclosed flexibility in data collection and analysis allows presenting anything as significant. Psychological Science, 22(11), 1359–1366.
  8. Wasserstein, R. L., & Lazar, N. A. (2016). The ASA statement on p-values: Context, process, and purpose. The American Statistician, 70(2), 129–133.

Analizinizi şimdi yapın

Basira’da kendiniz yapın

Verinizi yükleyin; Basira doğru testi önerir, varsayımları denetler ve sonucu raporlar.

Ücretsiz deneyin Panele git

Uzmanla çalışın

Tez ya da makaleniz için doktora düzeyinde uzmanlar analizinizi yapar veya denetler.

Nasıl çalışır?

İlgili yazılar