Yarı Deneysel Desen Nedir? Türleri ve Analizleri
Basira Editör Ekibi · · 11 dk okuma · Güncellendi: 18 Kasım 2026 · Bilimsel inceleme: Doç. Dr. Hasan Yıldırım
Aa Yazı boyutu
Anahtar çıkarımlar
- Yarı deneysel desende araştırmacı bir uygulamayı kendisi yapar ama katılımcıları gruplara rastgele atamaz; gruplar hazır sınıflar, şubeler ya da klinikler gibi var olan birimler olabilir.
- Rastgele atama olmadığı için gruplar uygulamadan önce de farklı olabilir; seçim, tarih, olgunlaşma ve ortalamaya doğru gerileme gibi tehditler tasarımla ve analizle tek tek ele alınır.
- Desenler kontrol grubu, ön test ve ölçüm sayısına göre güçlenir: tek grup son test en zayıf, kontrol gruplu ön test–son test daha güçlü, kesintili zaman serisi ve regresyon süreksizliği deseni en güçlüleri arasındadır.
- Analiz desene göre seçilir; grupların ön testte farklı başladığı durumda ANCOVA ile fark puanı aynı sonucu vermeyebilir, bu yüzden yöntemin dayandığı varsayım yöntem bölümünde açıkça yazılır.
İçindekiler
Yarı deneysel desen, araştırmacının bir uygulamayı (müdahaleyi) kendisinin yaptığı ve etkisini ölçtüğü, ama katılımcıları gruplara rastgele atamadığı nicel araştırma desenidir. Gruplar hazır sınıflar, şubeler ya da klinikler gibi var olan birimler olabilir; bu yüzden uygulamanın etkisi, gruplar arasındaki başlangıç farklarından ve öteki açıklamalardan ayrılarak kestirilir.
Bu yazı yarı deneysel desen türlerini, her türün hangi geçerlik tehdidine açık olduğunu ve hangi analizle çözümlendiğini anlatır. Desenin tezde nerede anlatıldığı tez yöntem bölümü nasıl yazılır, analizin bütün süreci tez istatistik analizi yol haritası yazısındadır.
Yarı deneysel desen nedir?
Yarı deneysel desen (quasi-experimental design), rastgele atama dışında bir deneyin bütün öğelerini taşıyabilen desendir: bir uygulama vardır, uygulamanın ne zaman ve kime yapılacağına araştırmacı karar verir, sonuç ölçülür ve bir karşılaştırma grubu bulunabilir. Harris vd. (2006) yarı deneysel çalışmaları, bir uygulamayı değerlendirmeyi amaçlayan ama rastgele atama kullanmayan çalışmalar olarak tanımlar; amaçları, rastgele atamalı deneyler gibi uygulama ile sonuç arasında neden-sonuç ilişkisi göstermektir.
Eksik olan tek öğe rastgele atamadır ve bu eksiklik büyük bir fark yaratır. Rastgele atama, ölçülen ve ölçülmeyen bütün özelliklerin gruplar arasında beklenen değer olarak dengelenmesini sağlar (Shadish vd., 2002).
Yarı deneysel desende bu güvence yoktur: bir okulun deney şubesi öteki şubeden daha başarılı öğrencilerle, bir kliniğin hastaları ötekinden daha ağır tabloyla başlamış olabilir. Sonuçtaki fark uygulamadan da, bu başlangıç farkından da gelebilir. Rastgele atamanın neden bu kadar belirleyici olduğu kontrol edilebilen ve edilemeyen değişken yazısında anlatılır.
Yarı deneysel desen, tarama modelinden de uygulama boyutuyla ayrılır. Taramada araştırmacı hiçbir değişkene müdahale etmez, var olanı ölçer; yarı deneysel desende ise uygulamayı araştırmacı başlatır. Üç nicel desenin karşılaştırması tarama modeli yazısındadır.
Rastgele atamadan vazgeçmek bazen bir tercih değil, bir zorunluluktur. Okul yönetimi sınıfları dağıtmaya izin vermez, bir sağlık politikası bütün bir ilçede aynı gün başlar, bir eğitim programı yalnız başvuran öğretmenlere verilir.
İpucu
Bu durumlarda yarı deneysel desen, ulaşılabilecek en güçlü kanıtı üretmenin yoludur; Harris vd. (2006) araştırmacılara, koşulların elverdiği en güçlü deseni seçmelerini önerir.
Yarı deneysel desen türleri nelerdir?
Yarı deneysel desenin başlıca altı türü vardır: tek grup yalnız son test, tek grup ön test–son test, denk olmayan gruplarda yalnız son test, denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test, kesintili zaman serisi ve regresyon süreksizliği. Türler üç öğeye göre ayrılır: karşılaştırma grubu var mı, uygulamadan önce ölçüm (ön test) var mı, ölçüm kaç kez yapılıyor? Aşağıdaki tabloda O bir ölçümü, X uygulamayı gösterir; soldan sağa zaman akar.
| Desen | Şema | Karşılaştırma | Güçlü ve zayıf yönü |
|---|---|---|---|
| Tek grup, yalnız son test | X O | Yok | Uygulamadan önceki düzey bilinmez; neden-sonuç için en zayıf desen |
| Tek grup, ön test–son test | O X O | Grubun kendi ön testi | Değişim görülür ama değişimi tarih, olgunlaşma ve gerilemeden ayıramaz |
| Denk olmayan gruplarda yalnız son test | X O / O | Hazır kontrol grubu | Grupların başlangıçta denk olup olmadığı bilinmez |
| Denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test | O X O / O O | Hazır kontrol grubu ve ön test | Başlangıç farkı görülür ve analizde hesaba katılabilir |
| Kesintili zaman serisi | O O O O X O O O O | Uygulamadan önceki eğilim | Uygulamadan önceki eğilim, sonrası için beklenen çizgiyi verir |
| Regresyon süreksizliği | Atama bir kesme puanına göre | Kesme puanının hemen altı ve üstü | Atama kuralı bilindiği için kesme puanı çevresinde güçlü kestirim |
Harris vd. (2006) bu desenleri dört basamakta sıralar: kontrol grubu olmayanlar, ön testsiz kontrol gruplular, ön testli kontrol gruplular ve kesintili zaman serileri. Nedensel çıkarım bakımından sıra aynı yöndedir; zaman serisi basamağı en sağlam olanıdır.
Denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test deseni. Bu desende bir şube ya da okul uygulamayı alır, benzer bir başka şube ya da okul kontrol olur, ikisi uygulamadan önce ve sonra ölçülür. Ön test, grupların başlangıçta ne kadar farklı olduğunu gösterir; Harris vd. (2006) de iki grupta ön test bulunmasının, grupların başlangıçtaki karşılaştırılabilirliğini değerlendirmeyi sağladığını vurgular.
Handley vd. (2018), uygulama araştırmalarında öne çıkan yarı deneysel desenler arasında bu deseni, kesintili zaman serisini ve basamaklı (stepped-wedge) deseni sayar ve her birinin iç ve dış geçerliğini tasarım, yürütme ve analiz aşamalarında güçlendirmenin yollarını tartışır.
Kesintili zaman serisi. Sonuç, uygulamadan önce ve sonra düzenli aralıklarla çok kez ölçülür (ör. bir hastanede 36 ay boyunca aylık enfeksiyon oranı, politikanın başladığı ay ortada). Uygulamadan önceki eğilim, uygulama olmasaydı beklenecek çizgiyi verir; etki, uygulamadan sonra düzeyde ya da eğimde görülen kırılmadır.
Lopez Bernal vd. (2017), bu desenin yavaş değişen karıştırıcılardan büyük ölçüde etkilenmediğini, ama uygulamayla aynı anda değişen etkenlere (eşzamanlı başka bir uygulama, kayıt biçiminin değişmesi) açık olduğunu belirtir.
Dikkat
Gereken ölçüm sayısı için sabit bir sınır yoktur; az ölçümlü ya da küçük etki beklenen çalışmalar dikkatle yorumlanır (Lopez Bernal vd., 2017).
Regresyon süreksizliği deseni. Uygulamayı kimin alacağı, bir ön ölçümdeki kesme puanına göre belirlenir: örneğin okuma testinde 40’ın altında kalan öğrenciler destek programına alınır. Atama kuralı tümüyle bilindiği için, kesme puanının hemen altındaki ve üstündeki öğrencilerin sonuçlarındaki sıçrama uygulamanın etkisini verir.
Desen Thistlethwaite ve Campbell’a (1960) dayanır. Cook vd. (2008), aynı uygulamanın hem rastgele atamalı bir deneyle hem de bu desenle değerlendirildiği üç karşılaştırmada iki yaklaşımın kesme puanı çevresinde oldukça yakın kestirimler verdiğini bildirir. Bedeli, kestirimin yalnız kesme puanı çevresindeki kişiler için geçerli olmasıdır.
Yarı deneysel desende hangi geçerlik tehditleri öne çıkar?
Yarı deneysel desende öne çıkan iç geçerlik tehditleri şunlardır: seçim, tarih, olgunlaşma, ortalamaya doğru gerileme, sınama ve ölçme aracı, kayıp.
İç geçerlik tehdidi, sonuçtaki farkı uygulama yerine açıklayabilecek başka bir nedendir. Harris vd. (2006), Shadish vd.‘den (2002) uyarladıkları dokuz tehdidi sıralar ve tıp bilişiminde görünen neden-sonuç ilişkisine getirilen başka açıklamaların, kendi değerlendirmelerine göre, çoğunlukla ölçülmemiş karıştırıcı değişkenlerden (seçim tehdidi) ve ortalamaya doğru gerilemeden kaynaklandığını belirtir. Aşağıdaki tablo bunlardan altısını ve onları zayıflatan tasarım öğelerini özetler.
| Tehdit | Ne demek? | Örnek | Ne zayıflatır? |
|---|---|---|---|
| Seçim | Gruplar uygulamadan önce de farklıdır | Deney şubesi daha başarılı öğrencilerle başlamıştır | Ön test, karşılaştırılabilir gruplar, ön testte ve öteki değişkenlerde eşleştirme |
| Tarih | Uygulamayla aynı dönemde başka bir olay sonucu etkiler | Uygulama döneminde okulda bir sınav hazırlık kampı başlar | Aynı dönemde ölçülen kontrol grubu |
| Olgunlaşma | Katılımcılar zamanla kendiliğinden değişir | Çocukların okuma becerisi bir dönemde zaten gelişir | Kontrol grubu, uygulamadan önce birden çok ölçüm |
| Ortalamaya doğru gerileme | Uç puanla seçilenler sonraki ölçümde ortalamaya yaklaşır | Ön testte en düşük puanı alanlar seçilir | Seçimi tek ölçüme dayandırmamak, ikinci bir ön test |
| Sınama ve ölçme aracı | Ön testin kendisi ya da ölçme biçiminin değişmesi sonucu etkiler | Son testte farklı bir gözlemci puanlar | Aynı araç ve puanlayıcı, puanlayıcının grupları bilmemesi |
| Kayıp | Gruplardan farklı oranda ya da farklı kişiler ayrılır | Zorlanan öğrenciler deney grubundan çekilir | Kayıpların gruplara göre raporlanması ve ayrılanların ön test puanlarının karşılaştırılması |
Bu tehditler birbirinden bağımsız da değildir. Kontrol grubu tarih ve olgunlaşmaya karşı koruma sağlar, ama yalnız iki grup aynı olaylara ve aynı gelişim hızına maruz kalıyorsa: deney şubesindeki öğrenciler daha hızlı gelişen bir gruptan seçilmişse (seçim ile olgunlaşmanın etkileşimi), kontrol grubu bu farkı yakalamaz. Harris vd. (2006), ikinci bir ön testin ortalamaya doğru gerilemeyi bir açıklama olarak dışlamaya yardım ettiğini belirtir; aynı ikinci ön test, grupların uygulamadan önce farklı hızlarda değişip değişmediğini de gösterir.
Desene bağlı bir tehdit daha vardır: uygulama birimi. Uygulama sınıflara verildiyse ve her koşulda tek bir sınıf varsa, uygulamanın etkisi o sınıfın öğretmeninden ve ortamından ayrılamaz; öğrenci sayısı kaç olursa olsun karşılaştırılan aslında iki sınıftır. Her koşulda birden çok sınıf ya da okul bulunması bu sorunu azaltır.
Yarı deneysel desende hangi analiz yapılır?
Analiz, desenin şemasına ve sonuç değişkeninin ölçek düzeyine göre seçilir. Aşağıdaki tablo sürekli bir sonuç için başlıca karşılıkları özetler; seçimin bütün yolu istatistiksel test seçimi rehberindedir.
| Desen | Birincil analiz | Duyarlılık ya da ek analiz |
|---|---|---|
| Tek grup, ön test–son test | Eşleştirilmiş örneklem t-testi | Wilcoxon işaretli sıralar testi |
| Denk olmayan gruplarda yalnız son test | Welch t-testi (üç ve daha çok grupta Welch ANOVA ve Games-Howell) | Mann-Whitney U testi (üç ve daha çok grupta Kruskal-Wallis H testi); ölçülmüş başlangıç değişkenleriyle düzeltilmiş model |
| Denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test | Ön testi ortak değişken alan ANCOVA ya da fark puanlarının Welch t-testiyle karşılaştırılması | Öteki yöntem; iki yöntem ayrışıyorsa ikisi de raporlanır |
| Kesintili zaman serisi | Parçalı (segmented) regresyon: düzey ve eğim değişimi | Mevsimsellik ve otokorelasyon düzeltmesi |
| Regresyon süreksizliği | Kesme puanında sıçramayı kestiren regresyon | Farklı bant genişlikleri ve fonksiyon biçimleri |
Tablodaki t-testi, Welch, Mann-Whitney, Kruskal-Wallis ve Wilcoxon seçimleri bu blogdaki test seçimi yazılarının yazılı karar kuralını izler. Varsayılan test parametriktir; bağımlı değişken sıralıysa ya da bir grup (eşleştirilmiş veride farklar) belirgin biçimde normal dışıysa (|çarpıklık| > 2 ya da |fazla basıklık| > 7; West vd., 1995) parametrik olmayan test birincil olur.
Sıralı ölçekte tek grup ön test–son test için Wilcoxon yerine işaret testi kullanılır ve öteki test her durumda duyarlılık analizi olarak raporlanır. İki test ayrışırsa bu ayrışma raporda açıkça yazılır. ANCOVA, kesintili zaman serisi ve regresyon süreksizliği analizleri bu kuralın kapsamında değildir; desene göre seçilir.
Denk olmayan kontrol gruplu desende ANCOVA ile fark puanı arasındaki seçim bir desen sorusudur: Van Breukelen (2006), rastgele atamalı çalışmalarda iki yöntemin de yansız ve ANCOVA’nın daha güçlü olduğunu, ön testte farklı başlayan hazır gruplarda ise ikisinin birlikte yansız olamayacağını ve çelişebileceğini gösterir. Hangisinin uygun olduğu veriden değil, grupların neden farklı başladığına ilişkin varsayımdan çıkar; bu varsayım analizden önce yazılır. İki yöntemin hazır gruplarda ne zaman ayrışabildiği ve dört analiz yolunun aynı veride karşılaştırması ön test son test modeli yazısındadır.
Dikkat
Uygulama ve kontrol grubunda ayrı ayrı ön test–son test karşılaştırması yapıp “deney grubunda anlamlı, kontrol grubunda anlamsız” sonucundan etki çıkarılmaz. Bland ve Altman (2011), rastgele atamalı iki grupta bu yolun gerçek birinci tür hata oranını %50’ye dek çıkarabildiğini gösterir; hazır gruplarda da etki bu yoldan çıkarılmaz, gruplar birbiriyle doğrudan karşılaştırılır.
Örnek: bir yarı deneysel tez planı
Bir araştırmacı, sorgulamaya dayalı fen öğretiminin yedinci sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerisine etkisini incelemek istiyor. Okul yönetimi şubeleri dağıtmaya izin vermiyor; desen bu yüzden denk olmayan kontrol gruplu ön test–son test desenidir. Plan, veri toplanmadan önce şöyle yazılabilir (örnek öğretici amaçla kurgulanmıştır):
- Gruplar. Tek bir okulda bir deney ve bir kontrol şubesi yerine, iki okulda ikişer şube kullanılır: her okulda bir şube uygulamayı alır, öteki kontrol olur. Hangi şubenin uygulamayı alacağı okul yönetiminin ders programına göre belirlenir ve bu gerekçe yöntem bölümünde yazılır; şubeler araştırmacı tarafından rastgele atanmadığı için desen yarı deneysel kalır.
- Ön ölçümler. Bilimsel süreç becerisi testi uygulamadan dört hafta önce ve uygulamanın hemen öncesinde iki kez uygulanır. İkinci ön test, grupların uygulamadan önce farklı hızlarda değişip değişmediğini gösterir ve ortalamaya doğru gerilemeyi bir açıklama olarak dışlamaya yardım eder. Bir önceki dönemin fen notu da kaydedilir.
- Uygulama ve ölçme. Uygulama sekiz hafta sürer. Son test, şubeleri bilmeyen iki puanlayıcı tarafından puanlanır; puanlayıcılar arası uyum raporlanır. Uygulama döneminde iki okulda yapılan öteki etkinlikler (sınav kampları, proje haftaları) kayda geçirilir.
- Kayıp. Her şubede çalışmadan ayrılan öğrencilerin sayısı ve ön test puanları raporlanır.
- Analiz planı. Birincil analiz, son testi bağımlı değişken, grubu ve iki ön testi (ya da ortalamalarını) ortak değişken alan ANCOVA’dır; okul modele sabit etki olarak eklenir. Gerekçe, iki ön testin gruplar arasındaki başlangıç farkını açıkladığı varsayımıdır ve bu varsayım analizden önce plana yazılır. İki ön test arasındaki değişimin gruplar arasında farklı olup olmadığı ayrıca raporlanır. Fark puanlarının karşılaştırılması duyarlılık analizidir. İki analiz ayrışırsa ikisi de raporlanır ve Tartışma bölümünde hangi varsayıma dayandıkları açıklanır. Öğrenciler şubeler içinde kümelendiği için, şube sayısı az olduğunda çıkarımın sınırlı kalacağı sınırlılıklarda yazılır.
- Örneklem büyüklüğü. Beklenen etki büyüklüğü önceki çalışmalardan alınarak güç analizi yapılır; ayrıntı örneklem büyüklüğü hesaplama yazısındadır.
Bu planın hipotezi “Sorgulamaya dayalı fen öğretimi alan öğrencilerin bilimsel süreç becerisi son test puanları, ön test puanları denetlendiğinde kontrol grubundakilerden yüksektir” biçiminde yazılabilir; hipotezin araştırma sorusundan nasıl türetildiği hipotez nasıl yazılır yazısındadır. Çocuklarla yapılan bir uygulama olduğu için etik kurul onayı ve veli izni gerekir; süreç etik kurul başvurusu yazısında anlatılır.
Yarı deneysel desende sık yapılan hatalar nelerdir?
Aşağıdaki hatalar desenin adlandırılmasında ve yorumunda ortaya çıkabilir.
- Deseni “deneysel” diye adlandırmak. Gruplar rastgele oluşturulmadıysa desen yarı deneyseldir; “deneysel desen” demek okura olmayan bir güvenceyi vaat eder.
- Ön testte anlamlı fark çıkmadı diye grupları denk saymak. Anlamsız bir ön test farkı denkliğin kanıtı değildir; küçük örneklemde büyük bir fark da anlamsız çıkabilir. Ön test ortalamaları, standart sapmaları ve farkın güven aralığı raporlanır, fark analizde hesaba katılır.
- Grup içi iki anlamlılık sonucunu karşılaştırmak. Etki, iki ayrı p değerinden değil, iki grubun değişiminin birbiriyle karşılaştırılmasından kestirilir (Bland ve Altman, 2011).
- Ortalamaya doğru gerilemeyi ve uygulama birimini hesaba katmamak. Uç puanla seçilen grupta değişim tek başına uygulamaya bağlanmaz; her koşulda tek sınıf varsa sınıf farkı uygulama etkisiyle karışır.
- Sınırlılıkları genel bir cümleyle geçmek. “Çalışma yarı deneysel desende yapılmıştır” cümlesi bir sınırlılık açıklaması değildir; hangi tehdidin hangi tasarım öğesiyle ne ölçüde azaltıldığı ve neyin açık kaldığı yazılır.
Nedensel dil kullanılırken de aynı dikkat gerekir: yarı deneysel desende “etki” sözcüğü kullanılabilir, ama tehditler ne ölçüde ele alındıysa o ölçüde. Gözlemsel ilişkiden neden-sonuç çıkarmanın sınırları korelasyon ve nedensellik yazısında anlatılır. Bütün aşamaları denetlemek için tez istatistik analizi kontrol listesi kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Yarı deneysel desen nitel mi, nicel mi?
Yarı deneysel desen nicel bir desendir: uygulamanın etkisi ölçülen sonuçların sayısal karşılaştırmasıyla kestirilir. Uygulama sürecine ilişkin görüşmeler eklenip iki aşama bilinçli olarak birleştiriliyorsa çalışma karma desen olarak tasarlanır; bunun yolları karma desen araştırması yazısındadır.
Yarı deneysel desen ile deneysel desen arasındaki fark nedir?
Yarı deneysel desen ile deneysel desen arasındaki tek tanımlayıcı fark rastgele atamadır. Deneyde katılımcılar koşullara rastgele atanır ve başlangıç farkları beklenen değerde dengelenir; yarı deneysel desende gruplar hazır bulunur ve başlangıç farkları tasarımla ve analizle ele alınmak zorundadır.
Tek grup ön test–son test deseni yarı deneysel midir?
Tek grup ön test–son test deseni, Harris vd.‘nin (2006) sınıflamasında yarı deneysel desenlerin kontrol grubu olmayan, en zayıf basamağında yer alır. Bu desen, gözlenen değişimi tarih, olgunlaşma ve ortalamaya doğru gerilemeden ayıramaz.
Yarı deneysel desende kontrol grubu şart mı?
Yarı deneysel desende kontrol grubu tanım gereği şart değildir, ama yokluğu desenin en büyük zayıflığıdır. Kontrol grubu bulunamıyorsa uygulamadan önce ve sonra çok sayıda ölçüm alınan kesintili zaman serisi, tek ön testli desene göre çok daha güçlü bir seçenektir.
Yarı deneysel desende kaç katılımcı gerekir?
Yarı deneysel desende katılımcı sayısı beklenen etki büyüklüğüne ve kullanılacak analize göre güç analiziyle belirlenir; hesabın nasıl yapıldığı G*Power ile güç analizi yazısındadır. Uygulama sınıf ya da okul düzeyinde verildiyse yalnız öğrenci sayısı değil, sınıf ya da okul sayısı da önemlidir.
- #yari-deneysel-desen
- #arastirma-deseni
- #deneysel-desen
- #ic-gecerlik
- #tez-istatistik-analizi
Bilimsel inceleme
Makine öğrenmesi ve biyoistatistik alanlarında çalışır; sağlık, fen ve sosyal bilimlerde disiplinlerarası araştırmalarda istatistik danışmanlığı yürütür.
Kaynakça
- Bland, J. M., & Altman, D. G. (2011). Comparisons against baseline within randomised groups are often used and can be highly misleading. Trials, 12, Article 264.
- Cook, T. D., Shadish, W. R., & Wong, V. C. (2008). Three conditions under which experiments and observational studies produce comparable causal estimates: New findings from within-study comparisons. Journal of Policy Analysis and Management, 27(4), 724–750.
- Handley, M. A., Lyles, C. R., McCulloch, C., & Cattamanchi, A. (2018). Selecting and improving quasi-experimental designs in effectiveness and implementation research. Annual Review of Public Health, 39, 5–25.
- Harris, A. D., McGregor, J. C., Perencevich, E. N., Furuno, J. P., Zhu, J., Peterson, D. E., & Finkelstein, J. (2006). The use and interpretation of quasi-experimental studies in medical informatics. Journal of the American Medical Informatics Association, 13(1), 16–23.
- Lopez Bernal, J., Cummins, S., & Gasparrini, A. (2017). Interrupted time series regression for the evaluation of public health interventions: A tutorial. International Journal of Epidemiology, 46(1), 348–355.
- Shadish, W. R., Cook, T. D., & Campbell, D. T. (2002). Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Houghton Mifflin.
- Thistlethwaite, D. L., & Campbell, D. T. (1960). Regression-discontinuity analysis: An alternative to the ex post facto experiment. Journal of Educational Psychology, 51(6), 309–317.
- Van Breukelen, G. J. P. (2006). ANCOVA versus change from baseline had more power in randomized studies and more bias in nonrandomized studies. Journal of Clinical Epidemiology, 59(9), 920–925.
- West, S. G., Finch, J. F., & Curran, P. J. (1995). Structural equation models with nonnormal variables: Problems and remedies. In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues, and applications (pp. 56–75). Sage.
Kendi verinizde görün
Kavramı kendi verinizde görmek isterseniz Basira’yı ücretsiz deneyebilirsiniz. Basira’yı deneyin
Kavramı kendi verinizde görmek isterseniz panelinize dönebilirsiniz. Panele git
İlgili yazılar
Araştırma Yöntemleri
Nitel ve Nicel Araştırma: Farkları ve Seçimi
Nitel ve nicel araştırma farkı: nicel araştırma ölçer ve hipotez sınar, nitel araştırma deneyimi ve anlamı inceler. Karar tablosu, örnek ve sık yapılan hatalar.
Basira ·
Araştırma Yöntemleri
Ön Test Son Test Modeli: Hangi Analiz Yapılır?
Ön test son test modeli için hangi analiz yapılır? Eşleştirilmiş t-testi, fark puanı, karışık ANOVA ve ANCOVA aynı sentetik veride karşılaştırılır.
Basira ·
Araştırma Yöntemleri
Tarama Modeli Nedir? Türleri, Örnekler ve Analizler
Tarama modeli nedir, nitel mi nicel mi? Betimsel (tekil) ve ilişkisel tarama, her türde kullanılan analizler ve yöntem bölümünde yazımı örnekle.
Basira ·