Yapı Geçerliği Nedir? Kanıt Türleri ve Raporlama
Basira Editör Ekibi · · 10 dk okuma · Bilimsel inceleme: Doç. Dr. Hasan Yıldırım
Aa Yazı boyutu
Anahtar çıkarımlar
- Yapı geçerliği, bir ölçekten elde edilen puanların kuramın tanımladığı yapıyı (doğrudan gözlenemeyen özelliği) ne ölçüde temsil ettiğine ilişkin birikimli kanıttır; tek bir analizle kanıtlanmaz.
- Kanıt birçok kaynaktan gelir: iç yapı (faktör yapısı ve boyutluluk), kuramın ilişkili saydığı ölçülerle yakınsak, ilişkisiz saydıklarıyla ayırt edici ilişkiler, bilinen gruplar ve yanıt süreçleri.
- Beklenen ilişkilerin yönü ve yaklaşık büyüklüğü veri toplanmadan önce yazılır; veriyi gördükten sonra kurulan beklenti kanıt değeri taşımaz.
- Geçerli olan ölçek değil, puanlardan çıkarılan yorumdur: aynı ölçek bir örneklemde ve bir amaç için kanıta sahipken başka bir örneklemde ya da amaçta olmayabilir.
- Cronbach alfa ya da tek başına bir faktör analizi yapı geçerliği kanıtı değildir; raporda hangi kanıtların hangi iddiayı desteklediği ayrı ayrı yazılır.
İçindekiler
Yapı geçerliği, bir ölçme aracından elde edilen puanların, kuramın tanımladığı ve doğrudan gözlenemeyen yapıyı (kaygı, tutum, motivasyon gibi) ne ölçüde temsil ettiğine ilişkin birikimli kanıttır. Tek bir analizle kanıtlanmaz: faktör yapısı, kuramın beklediği ilişkiler ve grup farkları gibi birden çok kaynaktan gelen kanıtlar, önceden yazılmış beklentilerle karşılaştırılarak değerlendirilir.
Geçerlik ve güvenirliğin bütün türleri geçerlik ve güvenirlik yazısında kısaca tanıtılır. Bu yazı yalnız yapı geçerliğini ele alır: kavramın neyi iddia ettiğini, hangi kanıtın hangi iddiayı desteklediğini, kanıtın nasıl planlanıp raporlandığını sentetik bir ölçek verisiyle gösterir. Faktör analizinin nasıl yapıldığı açıklayıcı faktör analizi yazısındadır.
Yapı geçerliği nedir?
Yapı geçerliği (construct validity), puanlara verilen anlamın sınanmasıdır. Bir ölçek “akademik öz yeterlik” ölçtüğünü söylediğinde iki iddia kurar: böyle bir özellik vardır ve bu ölçeğin puanları o özellikteki farkları yansıtır. Yapı doğrudan gözlenemediği için ikinci iddia da doğrudan sınanamaz; ancak yapı hakkındaki kuramdan çıkan öngörülerin tutup tutmadığına bakılarak dolaylı biçimde desteklenir.
Kavram Cronbach ve Meehl’e (1955) dayanır. Onlara göre bir yapı, başka yapılarla ve gözlenebilir davranışlarla kurduğu ilişkiler ağıyla (nomolojik ağ) tanımlanır. Akademik öz yeterlik, kurama göre ders çalışma ısrarıyla olumlu, sınav kaygısıyla olumsuz ilişkili, boy uzunluğuyla ise ilişkisiz olmalıdır; ölçeğin puanları bu ağdaki beklentileri ne kadar karşılarsa, puanların o yapıyı temsil ettiği yorumu o kadar güçlenir. Beklentiler tutmazsa ya ölçek ya da kuram sorgulanır.
Bugünkü ölçme standartları bu düşünceyi bir adım ileri taşır. Messick (1995) kapsam ve ölçüt kanıtlarını ayrı “geçerlikler” değil, puanların anlamına ilişkin tek bir savın farklı kanıtları olarak görür; AERA, APA ve NCME Standartları (2014) da geçerliği türlere bölmez ve kanıtı beş başlıkta toplar:
- içerik,
- yanıt süreçleri,
- iç yapı,
- başka değişkenlerle ilişkiler,
- sonuçlar.
Bu bakışta “yapı geçerliği” bütün geçerlik kanıtlarının çatısıdır. Terim daha dar bir anlamda, iç yapı ve kuramsal ilişkiler kanıtının adı olarak da kullanılır; bu yazı dar anlamı izler ama geniş bakışın sonucunu korur: kanıtlar ayrı ayrı toplanır, bir bütün olarak yorumlanır.
Kane (2013) bu yorumu bir savunma olarak kurmayı önerir: puanlardan çıkarılan yorumun dayandığı çıkarımlar ve varsayımlar tek tek yazılır, geçerleme de bu savın ne kadar tutarlı ve eksiksiz olduğunun değerlendirilmesidir. Kane’in vurguladığı iki nokta tezde doğrudan işe yarar: geçerlenen ölçek ya da puan değil, önerilen yorum ve kullanımdır; daha iddialı bir yorum daha fazla kanıt ister.
Borsboom vd. (2004) ise daha yalın bir tanım önerir: bir test bir özelliği ölçmede geçerlidir, ancak ve ancak o özellik vardır ve özellikteki farklar ölçüm sonuçlarındaki farklara neden olur. Bu bakış, geçerleme araştırmasının başka değişkenlerle korelasyonlardan çok, özelliğin yanıtları nasıl ürettiğine yönelmesini ister.
Yapı geçerliği kapsam ve ölçüt geçerliğinden nasıl ayrılır?
Üç kavram aynı soruya farklı yerlerden bakar: puanlar ölçülmek istenen şeyi mi ölçüyor?
| Kavram | Sorduğu soru | Kanıtın kaynağı | Tipik yöntem |
|---|---|---|---|
| Kapsam geçerliği | Maddeler ölçülen alanı eksiksiz ve dengeli temsil ediyor mu? | Uzman yargısı, belirtke tablosu | Uzman paneli, kapsam geçerlik oranı |
| Ölçüt geçerliği | Puanlar dışarıdan bir göstergeyle (ölçütle) ilişkili mi? | Aynı anda ya da sonra ölçülen ölçüt | Korelasyon, duyarlılık ve özgüllük |
| Yapı geçerliği | Puanlar kuramdaki yapıyı temsil ediyor mu? | Kuramdan çıkan birden çok öngörü | Faktör analizi, yakınsak ve ayırt edici ilişkiler, bilinen gruplar |
Yapı geçerliği kapsam geçerliğiyle karıştırılabilir. Kapsam kanıtı veri toplanmadan, maddelerin kendisine bakılarak toplanır; yapı kanıtı ise katılımcıların yanıtlarından gelir. Uzmanların bütün maddeleri “gerekli” bulması, yanıtların kuramdaki boyutlarda toplandığını göstermez. Ölçüt geçerliği ise yapı kanıtının bir parçası sayılabilir: ölçütle beklenen ilişki, nomolojik ağdaki öngörülerden biridir.
Yapı geçerliği için hangi kanıtlar toplanır?
Yapı geçerliği kanıtı, bu yazıda her biri farklı bir iddiayı destekleyen beş başlıkta toplanır: iç yapı, yakınsak ilişki, ayırt edici ilişki, bilinen gruplar ve yanıt süreçleri. Bu sınıflama, Standartların içerik, yanıt süreçleri, iç yapı, başka değişkenlerle ilişkiler ve sonuçlar sınıflamasından bu yazıya uyarlanmıştır (AERA, APA ve NCME, 2014).
| Kanıt | Desteklediği iddia | Tipik analiz |
|---|---|---|
| İç yapı | Maddeler kuramdaki boyutlarda toplanıyor; her boyut tek bir yapıyı ölçüyor | Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, madde-toplam korelasyonları |
| Yakınsak ilişki | Puanlar aynı ya da yakın bir yapıyı ölçen başka bir araçla güçlü ilişkili | Pearson ya da Spearman korelasyonu ve güven aralığı |
| Ayırt edici ilişki | Puanlar farklı bir yapıyı ölçen araçla yakınsak ilişkiden belirgin biçimde daha zayıf ilişkili | Korelasyonların karşılaştırılması, çok özellik-çok yöntem matrisi |
| Bilinen gruplar | Kuramsal olarak farklı olması gereken gruplar farklı puan alıyor | Welch t-testi ya da Welch ANOVA, etki büyüklüğü |
| Yanıt süreçleri | Katılımcılar maddeleri amaçlandığı gibi anlıyor ve yanıtlıyor | Bilişsel görüşme, sesli düşünme |
İç yapı. Maddelerin kaç boyutta toplandığı ve her maddenin hangi boyuta ait olduğu, yapı kuramının ilk sınanabilir öngörüsüdür. Yapı önceden bilinmiyorsa açıklayıcı faktör analiziyle keşfedilir, biliniyorsa doğrulayıcı faktör analiziyle sınanır; keşif ve doğrulama mümkünse farklı örneklemlerde yapılır. Clark ve Watson (2019), ölçek geliştirmede iç tutarlılık yerine tek boyutluluğa ağırlık verilmesini önerir: yüksek bir alfa, maddelerin tek bir yapıyı ölçtüğünü göstermez.
Yakınsak ve ayırt edici ilişkiler. Campbell ve Fiske (1959), aynı yapıyı farklı yöntemlerle ölçen puanların birbiriyle güçlü (yakınsak), farklı yapıları ölçen puanların ise daha zayıf (ayırt edici) ilişkili olmasını bekler ve iki kanıtı çok özellik-çok yöntem matrisinde birlikte değerlendirir. Ayırt edici kanıt “ilişki yok” demek değildir; kuram iki yapının ilişkili olduğunu söylüyorsa beklenen, ilişkinin yakınsak ilişkiden belirgin biçimde zayıf olmasıdır.
İki korelasyonun farkı, aynı örneklemde hesaplandıkları için bağımlı korelasyonları karşılaştıran bir testle sınanır (Steiger, 1980). Clark ve Watson (2019) madde havuzunun yakından ilişkili yapılara karşı sınanmasını özellikle önerir: bir “akademik öz yeterlik” ölçeğinin genel öz saygıdan ayrılıp ayrılmadığı, sınav kaygısından ayrılıp ayrılmadığından daha zorlu bir sınavdır.
Bilinen gruplar. Kuramın farklı puan beklediği gruplar karşılaştırılır: bir kaygı ölçeğinde klinik tanı almış kişilerin almamış kişilerden yüksek puan alması gibi. Grup farkı, kuramdan çıkan yön ve beklenen büyüklükle birlikte yazılır; yalnız “anlamlı fark bulundu” bir kanıt değildir, farkın büyüklüğü de beklentiyle karşılaştırılır.
Yanıt süreçleri. Katılımcıların maddeleri nasıl anladığı, bilişsel görüşmeyle ya da maddeyi yanıtlarken düşündüklerini sesli söylemeleriyle incelenir. Bu kanıt sayısal değildir ama iç yapının neden beklendiği gibi çıkmadığını açıklayabilir.
Yapı geçerliği kanıtı nasıl planlanır?
Yapı geçerliği kanıtının planı, veri toplanmadan önce yazılmış sınanabilir beklentilerden oluşur. Her beklenti üç bilgi taşır: hangi ölçüyle, hangi yönde ve yaklaşık hangi büyüklükte bir ilişki ya da fark beklendiği.
Tezde nasıl yazılır
“Ölçek, öz saygı ölçeğiyle orta düzeyde (r = .30 ile .50 arası) olumlu, sınav kaygısı ölçeğiyle zayıf olumsuz ilişkili olacaktır” bir beklentidir; “ölçek başka ölçeklerle ilişkili olacaktır” değildir.
Beklentilerin önceden yazılması bir biçim kuralı değil, kanıtın kendisinin koşuludur. Veriyi gördükten sonra kurulan beklenti, veriyle uyuşacak biçimde yazılabilir; böyle bir eşleşme kuram hakkında hiçbir şey söylemez. Flake ve Fried (2020), ölçmenin ve sonunda çalışma sonuçlarının geçerliğini şüpheye düşüren araştırmacı kararlarını “soru işareti uyandıran ölçme uygulamaları” olarak adlandırır ve şeffaflığı çözümün parçası sayar. Madde çıkarmak, puanlamayı değiştirmek ya da alt boyutları birleştirmek gibi kararlar bu yüzden gerekçesiyle plana yazılır.
Kane’in (2013) savunma yaklaşımı planın kapsamını belirler: yorum ne kadar iddialıysa o kadar çok kanıt gerekir. Puanlar yalnız bir tezde grup ortalamalarını karşılaştırmak için kullanılacaksa iç yapı ve birkaç kuramsal ilişki yeterli olabilir; aynı puanlar bir kişi hakkında karar vermek (tanı, seçme, yerleştirme) için kullanılacaksa ölçüt kanıtı ve kullanımın sonuçları da gerekir.
Örnek: sentetik bir ölçekte yapı geçerliği kanıtları
Aşağıdaki sonuçlar, 400 katılımcılı sentetik (yapay olarak üretilmiş) bir ölçek verisinden R 4.5.1 ile hesaplanmıştır. Ölçek 5’li Likert tipinde 24 maddeden ve her biri 8 maddelik üç alt boyuttan (azim, uyum ve iyimserlik) oluşur; veride ayrıca sürekli bir refah puanı vardır. Veri bu yapıyla üretildiği için örnek, kuram hakkında kanıt değildir; yalnız kanıtın nasıl okunduğunu gösterir. Gerçek bir çalışmada aşağıdaki beklentiler kuramdan gelir ve veri toplanmadan önce yazılır:
- Üç alt boyut birbiriyle olumlu ve orta düzeyde ilişkilidir; ölçme hatası için düzeltildiğinde de bu ilişkiler 1’den belirgin biçimde uzaktır.
- Refah puanı azim ve iyimserlikle, uyuma göre daha güçlü ilişkilidir.
- Her madde kendi alt boyutunun toplamıyla tutarlı ilişkilidir.
Tablo 1
Sentetik Ölçekte Alt Boyutlar ve Refah Puanı Arasındaki Korelasyonlar
| Değişken | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|
| 1. Azim | (.89) | |||
| 2. Uyum | .40 | (.86) | ||
| 3. İyimserlik | .25 | .31 | (.82) | |
| 4. Refah puanı | .62 | .34 | .47 | — |
Not. N = 400. Köşegende parantez içinde Cronbach α. Bütün korelasyonlar p < .001.
Beklenti 1: alt boyutlar ayrı mı? Alt boyutlar arası korelasyonlar (Tablo 1) .25 ile .40 arasındadır (en yüksek: azim ile uyum, r = .40, %95 GA [.31, .48]). Bu korelasyonlar ölçme hatası içerdiği için iki boyutun güvenirliğiyle düzeltilmiş değerlerine de bakılır:
Burada iki alt boyut puanı arasındaki korelasyon, ve iki boyutun Cronbach alfasıdır. Düzeltilmiş korelasyonlar .29 ile .46 arasındadır (azim ile uyum .46, uyum ile iyimserlik .36, azim ile iyimserlik .29) ve 1’den belirgin biçimde uzaktır. Bu örüntü üç ayrı ama ilişkili boyut yorumunu destekler; boyut yapısının kendisi faktör analiziyle ayrıca sınanır.
Beklenti 2: kuramsal ilişkiler tuttu mu? Refah puanının azimle ilişkisi r(398) = .62, %95 GA [.56, .68], iyimserlikle r(398) = .47, [.39, .54], uyumla r(398) = .34, [.25, .42] bulundu. Beklenen sıra görülüyor, ama sıranın kendisi yetmez: aynı örneklemde hesaplanan iki korelasyonun farkı ayrıca sınanır.
Tezde nasıl yazılır
Bağımlı korelasyonları karşılaştıran Williams t-testine göre (Steiger, 1980) refahın azimle ilişkisi uyumla ilişkisinden güçlüdür, t(397) = 6.46, p < .001; iyimserlikle ilişkisi de uyumla ilişkisinden güçlüdür, t(397) = 2.51, p = .013.
Değişkenlerin hiçbiri belirgin biçimde normal dışı değildi (|G1| ≤ 0.14, |G2| < 0.55) ve hepsi yedi farklı tam sayıdan çok değer alıyordu (30 ile 235 farklı değer); bu yüzden Pearson korelasyonu birincil analizdir. Spearman korelasyonu (duyarlılık analizi) aynı sırayı verdi: ρ = .59, .45 ve .30.
Beklenti 3: maddeler alt boyutlarına uyuyor mu? Düzeltilmiş madde-toplam korelasyonları azimde .63 ile .69, uyumda .57 ile .63 arasındadır. İyimserlikte yedi madde .54 ile .67 arasındayken bir madde (Q23) .11’de kalır; bu madde çıkarıldığında iyimserliğin alfası .82’den .85’e yükselir. Bulgu, Q23’ün iyimserlik yapısını temsil etmediğine işaret eder; madde çıkarılmadan önce içeriği uzmanlarla yeniden incelenir ve karar gerekçesiyle raporlanır.
Toplanamayan kanıtlar. Veride kuramın farklı puan beklediği gruplar (bilinen gruplar) ve aynı yapıyı ölçen ikinci bir araç yoktur. Bu yüzden bu örnekteki kanıt iç yapı ve kuramsal ilişkilerle sınırlıdır; raporda bu sınır açıkça yazılır. Yakınsak kanıt için örneğin başka bir iyimserlik ölçeği, ayırt edici kanıt için kuramın daha zayıf ilişki beklediği bir yapı (ör. sosyal istenirlik) aynı katılımcılara uygulanabilirdi.
Yapı geçerliği nasıl raporlanır?
Yöntem bölümünde yapı geçerliği tek bir cümleyle (“ölçeğin yapı geçerliği DFA ile sınanmıştır”) geçilmez; her kanıt, desteklediği iddia ve önceden yazılan beklentiyle birlikte verilir.
| Kanıt | Raporda yazılanlar |
|---|---|
| Kuram ve beklentiler | Yapının tanımı, boyutları ve beklenen ilişkiler (yön ve büyüklük), beklentilerin ne zaman yazıldığı |
| İç yapı | Örneklem, analiz (AFA ya da DFA), kestirim yöntemi, uyum ölçüleri, yük aralığı, boyutlar arası korelasyonlar, çıkarılan maddeler ve gerekçesi |
| Yakınsak ve ayırt edici ilişkiler | Kullanılan ölçeklerin adı ve kendi örneklemdeki güvenirliği, korelasyonlar ve güven aralıkları, korelasyonların karşılaştırılması |
| Bilinen gruplar | Grupların tanımı ve büyüklüğü, ortalamalar, test, etki büyüklüğü ve güven aralığı |
| Sınırlılıklar | Toplanamayan kanıtlar, tutmayan beklentiler ve olası açıklamaları |
Tutmayan bir beklenti de raporlanır. Kanıtı seçerek raporlamak, yani yalnız tutan ilişkileri yazmak, yapı geçerliği savını olduğundan güçlü gösterir. Korelasyonların tabloda nasıl düzenlendiği korelasyon tablosu nasıl yapılır yazısında, uyarlanmış bir ölçekte bu kanıtların hangi sırayla toplandığı ölçek uyarlama yazısında anlatılır.
Yapı geçerliğinde sık yapılan hatalar nelerdir?
Aşağıdaki hatalar yapı geçerliği kanıtının toplanmasında ve raporlanmasında ortaya çıkabilir; ilk ikisinin ortak noktası, kanıtın bir parçasını bütünün yerine koymaktır.
- Alfayı geçerlik kanıtı saymak. Flake vd. (2017), Journal of Personality and Social Psychology’de yayımlanmış makalelerden temsilî bir örneklemi taradıklarında, hem hazır hem araştırmacının geliştirdiği ölçeklerde geçerlik kanıtının çoğu zaman eksik olduğunu ve Cronbach alfanın sıklıkla raporlanan tek psikometrik kanıt olduğunu bulmuştur. Alfa güvenirliğe ilişkindir; ayrıntısı güvenirlik analizi yazısındadır.
- Faktör analizini yapı geçerliğinin tamamı saymak. İyi uyum gösteren bir faktör yapısı, maddelerin kuramdaki boyutlarda toplandığı yorumuyla tutarlıdır; boyutların kuramın söylediği şeyi ölçtüğünü göstermez. Kuramsal ilişkiler ayrıca sınanır.
- Beklentileri sonradan yazmak. Veriye bakıldıktan sonra “beklendiği gibi” denen ilişki kanıt değildir.
- Ölçeği geçerli ilan etmek. “Ölçek geçerlidir” yerine “bu puanların bu örneklemde bu amaçla yorumlanmasını şu kanıtlar destekliyor” yazılır (Kane, 2013).
- Başka bir örneklemin kanıtını aktarmak. Ölçek başka bir dilde, kültürde ya da yaş grubunda geliştirildiyse, özgün çalışmanın faktör yapısı yeni örneklem için kanıt değildir; yapı yeni veride yeniden sınanır.
- Ölçek üzerindeki değişiklikleri yazmamak. Madde çıkarmak, yanıt seçeneklerini değiştirmek ya da alt boyutları birleştirmek raporlanmazsa okur hangi ölçümün yapıldığını değerlendiremez (Flake ve Fried, 2020).
Ölçek geliştirmenin bütün aşamaları ölçek geliştirme aşamaları, ölçeğin zaman içindeki kararlılığı test tekrar test güvenirliği yazısındadır. Analiz sürecinin bütünü tez istatistik analizi yol haritası yazısında anlatılır.
Sık sorulan sorular
Yapı geçerliği nasıl yapılır?
Yapı geçerliği tek bir analizle yapılmaz; önce yapının tanımı ve kuramdan çıkan beklentiler yazılır, sonra bu beklentiler veriyle sınanır. Faktör analiziyle iç yapı, başka ölçeklerle korelasyonlarla yakınsak ve ayırt edici ilişkiler, grup karşılaştırmalarıyla bilinen grup farkları incelenir ve sonuçlar beklentilerle karşılaştırılır.
Faktör yapısı için AFA mı, DFA mı yapılır?
Yapı geçerliğinde AFA ile DFA arasındaki seçim, boyut yapısının önceden bilinip bilinmediğine bağlıdır. Yapı bilinmiyorsa açıklayıcı faktör analiziyle keşfedilir; kuramdan ya da özgün ölçekten biliniyorsa doğrulayıcı faktör analiziyle sınanır. İkisi aynı veride yapılırsa doğrulama bağımsız bir kanıt olmaz.
Yapı geçerliği ile kapsam geçerliği arasındaki fark nedir?
Yapı geçerliği ile kapsam geçerliği arasındaki fark kanıtın kaynağındadır. Kapsam geçerliği maddelerin alanı temsil edip etmediğini uzman yargısıyla, veri toplanmadan değerlendirir; yapı geçerliği ise katılımcıların yanıtlarından gelen kanıtla puanların kuramdaki yapıyı temsil edip etmediğini sınar.
Uyarlanmış bir ölçekte yapı geçerliği yeniden sınanır mı?
Uyarlanmış bir ölçekte yapı geçerliği, ölçeğin kullanılacağı kitleden toplanan veriyle yeniden sınanır. Özgün çalışmanın yapısı başka bir dilde ve kültürde elde edildiği için yeni örneklem için kanıt değildir; özgün yapı doğrulayıcı faktör analiziyle sınanabilir ve kuramsal ilişkilerden birkaçı yeniden incelenir.
Yapı kanıtı için kaç katılımcı gerekir?
Yapı geçerliği için tek bir katılımcı sayısı yoktur; gereken örneklem, kullanılan analize göre değişir. Faktör analizinde madde sayısı, yüklerin büyüklüğü ve boyut sayısı, korelasyon ve grup karşılaştırmalarında beklenen etki büyüklüğü belirleyicidir; faktör analizi için ölçütler açıklayıcı faktör analizi yazısında anlatılır.
- #yapi-gecerligi
- #gecerlik
- #olcek-gelistirme
- #psikometri
- #faktor-analizi
Bilimsel inceleme
Makine öğrenmesi ve biyoistatistik alanlarında çalışır; sağlık, fen ve sosyal bilimlerde disiplinlerarası araştırmalarda istatistik danışmanlığı yürütür.
Kaynakça
- American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing.
- Borsboom, D., Mellenbergh, G. J., & van Heerden, J. (2004). The concept of validity. Psychological Review, 111(4), 1061–1071.
- Campbell, D. T., & Fiske, D. W. (1959). Convergent and discriminant validation by the multitrait-multimethod matrix. Psychological Bulletin, 56(2), 81–105.
- Clark, L. A., & Watson, D. (2019). Constructing validity: New developments in creating objective measuring instruments. Psychological Assessment, 31(12), 1412–1427.
- Cronbach, L. J., & Meehl, P. E. (1955). Construct validity in psychological tests. Psychological Bulletin, 52(4), 281–302.
- Flake, J. K., & Fried, E. I. (2020). Measurement schmeasurement: Questionable measurement practices and how to avoid them. Advances in Methods and Practices in Psychological Science, 3(4), 456–465.
- Flake, J. K., Pek, J., & Hehman, E. (2017). Construct validation in social and personality research: Current practice and recommendations. Social Psychological and Personality Science, 8(4), 370–378.
- Kane, M. T. (2013). Validating the interpretations and uses of test scores. Journal of Educational Measurement, 50(1), 1–73.
- Messick, S. (1995). Validity of psychological assessment: Validation of inferences from persons' responses and performances as scientific inquiry into score meaning. American Psychologist, 50(9), 741–749.
- Steiger, J. H. (1980). Tests for comparing elements of a correlation matrix. Psychological Bulletin, 87(2), 245–251.
Kendi verinizde görün
Psychometric Studio ücretli planlarda açıktır; ücretsiz planda kapalıdır. Planları inceleyin
İlgili yazılar
Araştırma Yöntemleri
Ayırt Edici Geçerlik: Fornell-Larcker ve HTMT
Ayırt edici geçerlik, farklı yapıları ölçen puanların gerçekten ayrıştığını gösterir. Fornell-Larcker ölçütü, HTMT oranı, eşikler ve raporlama örnekle.
Basira ·
Araştırma Yöntemleri
Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) Nedir? Uyum İndeksleri
Doğrulayıcı faktör analizi, kuramdan gelen faktör yapısını veriyle sınar. Model kurma, kestirim, CFI, TLI, RMSEA, SRMR ve eşiklerin sınırları.
Basira ·
Araştırma Yöntemleri
Ölçek Geliştirme Aşamaları: Kuramdan Puanlama Yönergesine
Ölçek geliştirme aşamaları: yapının tanımı, madde havuzu, uzman görüşü, ön deneme, madde analizi, AFA, güvenirlik, yeni örneklemde DFA ve puanlama yönergesi.
Basira ·