G*Power Nedir? Güç Analizi ve Örneklem Hesabı

G*Power nedir? G*Power, istatistiksel testler için güç analizi ve örneklem büyüklüğü hesabı yapan ücretsiz bir programdır. Çoğunlukla bir çalışma başlamadan önce kullanılır: beklenen etkiyi belli bir olasılıkla yakalamak için kaç katılımcı gerektiğini hesaplar. Tez önerilerinde ve etik kurul başvurularında örneklem büyüklüğünü gerekçelendirmek için kullanılır.

G*Power nedir?

G*Power’ı Buchner, Erdfelder, Faul ve Lang geliştirmiştir; program Düsseldorf Heinrich Heine Üniversitesi’nin sayfasında yayımlanır. Program t, F, ki-kare (χ²), z ve kesin (exact) test aileleri için hesap yapar. Bu ailelerin içinde varyans analizi, MANOVA, korelasyon, doğrusal, lojistik ve Poisson regresyon gibi testler bulunur (Faul vd., 2007, 2009). Program bilgisayarınızda yerel olarak çalışır; veri yüklemezsiniz, yalnızca planladığınız testin değerlerini girersiniz.

Bir güç analizinin dört öğesi vardır: etki büyüklüğü, anlamlılık düzeyi (α), güç (1 − β) ve örneklem büyüklüğü. Üçü verildiğinde dördüncüsü hesaplanır. Güç ve hata türleri yazısı bu kavramları ayrıntılı anlatır.

Programın resmî yazımı G*Power’dır; “GPower” diye de aranır.

Özellikleri ve hangi analizleri yapar?

G*Power beş analiz türü sunar (Faul vd., 2007):

Analiz türü	Verilenler	Hesaplanan
A priori	Etki büyüklüğü, α, güç	Gereken örneklem büyüklüğü
Uzlaşma (compromise)	Etki büyüklüğü, örneklem, β/α oranı	α ve güç birlikte
Ölçüt (criterion)	Etki büyüklüğü, örneklem, güç	Gereken α
Post hoc	Etki büyüklüğü, α, örneklem	Ulaşılan güç
Duyarlılık	α, güç, örneklem	Yakalanabilecek en küçük etki

Program bunların yanında etki büyüklüğünü ortalamalardan ya da oranlardan hesaplayan bir yardımcı ve güç ile örneklem ilişkisini gösteren grafikler sunar.

Örnek: iki grup için a priori hesap

İki bağımsız grubun ortalamasını karşılaştıracaksınız. Önceki çalışmalara göre beklenen etki d = 0.5’tir. G*Power’da test ailesi olarak t tests, test olarak Means: Difference between two independent means seçilir. Girdiler şunlardır: iki yönlü test (Tail(s) = Two), α = .05, hedef güç .80 ve eşit gruplar (Allocation ratio N2/N1 = 1). Sonuç grup başına 64, toplam 128 katılımcıdır; ulaşılan güç .80’dir.

Girdilerden biri değişince sonuç da değişir:

• Tek yönlü test: Etkinin yönü önceden kesin olarak belirlenmişse grup başına 51 kişi yeter. Bu seçim veri toplanmadan önce gerekçelendirilmelidir.
• Dengesiz gruplar: Bir grup ötekinin iki katıysa (oran 2) 48 + 96, yani toplam 144 kişi gerekir.
• Grup başına yalnızca 30 kişiye ulaşabiliyorsanız? Duyarlılık analizi, .80 güçle yakalanabilecek en küçük etkiyi d = 0.74 bulur.
• Bu 30 kişiyle d = 0.5’i yakalama olasılığınız ne? Post hoc analiz gücü .48 bulur; etki gerçekse çalışma onu yarıdan az olasılıkla yakalar.

Hesaplanan sayı (n), analize girecek katılımcı sayısıdır. Çalışmadan ayrılma oranı r bekleniyorsa toplanacak örneklem n / (1 − r) olur ve yukarı yuvarlanır: yüzde 10 kayıpta 64 / 0.9 = 71.1, yani grup başına 72 kişi toplanır.

Post hoc güç, önceden belirlenmiş bir etki büyüklüğüyle hesaplanmalıdır. Çalışmanın kendi verisinden çıkan etkiyle hesaplanan “gözlenen güç” yeni bilgi vermez; p değerinin başka bir ifadesidir (Hoenig ve Heisey, 2001).

Neyi hesaplamaz?

G*Power hipotez testleri için güç hesaplar. Bir oranı (ör. “öğrencilerin yüzde kaçı sigara içiyor”) belirli bir hata payıyla kestirmek için gereken anket örneklemini hesaplamaz. O hesap güven aralığının genişliğine dayanır ve kitle ve örneklem kavramlarıyla birlikte anlatılır. Çok düzeyli modeller ve yapısal eşitlik modelleri için de doğrudan bir prosedürü yoktur; bu modellerde benzetim tabanlı ya da modele özgü yöntemler kullanılır.

Kimler kullanır?

Tez önerisinde örneklem büyüklüğünü gerekçelendirmesi gereken lisansüstü öğrenciler, etik kurula ya da fon kuruluşuna başvuran araştırmacılar ve deney tasarlayan psikoloji, sağlık ve eğitim araştırmacıları kullanır.

Ücretli mi, nereden indirilir?

G*Power ücretsizdir; ticari ortamda çalışanlar için de ücret alınmaz. Programın ticari olarak dağıtılması ise yasaktır. Programın sayfası kullanıcılardan genel güç analizleri için Faul vd. (2007), korelasyon ve regresyon analizleri için Faul vd. (2009) atfını ister.

Program, kullanım kılavuzuyla birlikte resmî sayfasından indirilir. Güncel sürüm Windows için 3.1.9.7, macOS için 3.1.9.6’dır. Windows sürümü XP’den 11’e kadar çalışır. Mac sürümü macOS 10.7–26 içindir ve Intel işlemciler için derlenmiştir; Apple silikonlu Mac’lerde de çalışır ve Apple’a göre bu destek macOS 28 çıkana kadar sürecektir. Yerel Apple silikon sürümü (G*Power 4) geliştirilmektedir (Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf, 2026; 7 Ekim 2026’da doğrulandı).

Alternatifleri ve karşılaştırma

Program	Lisans ve kullanım	Öne çıkan yanı
G*Power	Ücretsiz; menü	Yaygın testler için hızlı hesap, beş analiz türü bir arada
R pwr paketi	Ücretsiz, açık kaynak; kod	Hesabın betikle kaydedilmesi ve tekrarlanması
jamovi jpower modülü	Ücretsiz, açık kaynak; menü	Güç hesabı jamovi’nin içinde
SPSS	Ücretli; menü ve sözdizimi	Sürüm 27’den beri Analyze → Power Analysis menüsü
Stata power komutu	Ücretli; komut dili ve menü	Stata iş akışının içinde
PASS, nQuery	Ücretli; menü	Klinik deneme desenleri için prosedürler

Yaygın bir t-testi, varyans analizi ya da korelasyon için G*Power yeterlidir; karmaşık desenlerde R paketleri ya da ücretli programlar kullanılabilir.

G*Power ile Basira arasındaki fark

G*Power veriyle değil, planla çalışır: veri toplanmadan önce kaç katılımcı gerektiğini söyler. Basira ise toplanmış veriyi analiz eder ve bugün bir örneklem büyüklüğü hesaplayıcısı içermez. İki araç birbirini tamamlar. Basira, t-testlerinde Cohen d’yi, tek yönlü varyans analizinde η²’yi raporlar; Manuel Mod’da ω² de seçilebilir. Bu değerler bir sonraki çalışmanın G*Power hesabında etki büyüklüğü olarak kullanılabilir. G*Power varyans analizinde Cohen f’yi ister. Plan için daha az yanlı olan ω² tercih edilir ve f = √(ω² / (1 − ω²)) ile dönüştürülür; η² küçük örneklemlerde kitledeki etkiyi abartır.

Sık sorulan sorular

G*Power ücretsiz mi?

Evet. Herkes için, ticari kullanımda da ücretsizdir; deneme süresi ya da kısıtlı sürüm yoktur.

G*Power ile anket için örneklem büyüklüğü hesaplanır mı?

Anket verisinde yapılacak bir test (ör. iki grubun oranını karşılaştıran ki-kare) için evet. Oran kestirimi için hayır; yukarıdaki “Neyi hesaplamaz?” bölümüne bakın.

Etki büyüklüğünü nereden bulacağım?

En iyi kaynak, aynı konudaki önceki çalışmalar ya da bir meta-analizdir. Yayın yanlılığı yayımlanmış etkileri, meta-analizlerdekiler dahil, şişirebilir; tek bir çalışmanın etkisi ayrıca belirsizdir, bu yüzden temkinle kullanılır. Bunlar yoksa pratikte anlamlı sayılacak en küçük etki gerekçelendirilerek kullanılır. Cohen’in “küçük, orta, büyük” eşikleri son çare olmalıdır (Lakens, 2022).

Post hoc güç analizi raporlamalı mıyım?

Çalışmanın kendi etkisiyle hesaplanan gözlenen güç yeni bilgi vermez. Sonucu yorumlamak için etki büyüklüğünü ve güven aralığını raporlayın.