Meta-Analiz Hizmeti ve Raporlama Desteği

Son güncelleme:

Meta-analiz, aynı soruyu inceleyen çalışmaların sonuçlarının istatistik yöntemlerle tek bir kestirimde birleştirilmesidir; Basira’nın Uzmanla Çalış hizmetinde meta-analizin istatistik kısmını bir uzman yapar. Etki büyüklükleri ortak bir ölçüye çevrilir, rastgele etkiler modeliyle birleştirilir; heterojenlik, duyarlılık ve yayın yanlılığı raporlanır. Teslim Türkçe, İngilizce ya da iki dilli çalışma raporu, danışan bilgi notu ve analiz planından oluşur. Teklifi onaylamadan ödeme yapmazsınız.

  • Bir iş günü İlk yanıt: teklif ya da soru
  • Onaydan sonra ödeme Teklif 14 gün geçerli
  • Gizlilik sözleşmesi KVKK uyumlu, veriler AB'de
  • 30 gün soru hakkı Teslimden sonra, ücretsiz

Kimler için

İstatistik bilgisi gerekmez. Araştırma sorunuzu, dahil ettiğiniz çalışmaları ve elinizdeki veri çıkarma tablosunu kendi cümlelerinizle anlatmanız yeterlidir; uzman kapsamı sizinle birlikte netleştirir.

Sistematik derleme yürütenler

Taramayı ve çalışma seçimini tamamlamış, çalışmaların sonuçlarını birleştirmek isteyen araştırmacılar. Protokol aşamasındaysanız analiz planı veri toplanmadan önce yazılır.

Tez öğrencileri

Yüksek lisans ve doktora tezinin bir bölümü meta-analiz olanlar. Tez türleri talep formunda ayrı seçeneklerdir.

Çok merkezli çalışma yürütenler

Her merkezin kendi analizini yaptığı ya da merkez verisinin birleştirilemediği çalışmalarda merkez sonuçları iki aşamalı meta-analizle birleştirilir.

Hakem ya da jüri eleştirisi alanlar

Model seçimi, heterojenlik, alt grup analizi ya da yayın yanlılığı eleştirilmişse analiz yeniden yapılır ve değişen sonuç gerekçesiyle yazılır. Hakeme yazılı yanıt hazırlığı formda ayrı bir seçenektir: “Hakem Eleştirilerine Yanıt (Response)”.

Kurum araştırmaları, hastane ve ilaç firmaları için biyoistatistik ve kurumsal veri analizi Tahliz İstatistik’in alanıdır: tahliz.com.

Bu hizmetin uzmanı

Doç. Dr. Hasan Yıldırım

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğretim Üyesi

Uzmanla Çalış uzmanı · İstatistik danışmanı ve eğitmen

Basira blogundaki rehberlerin bilimsel gözden geçireni

Makine öğrenmesi ve biyoistatistik alanlarında çalışır; sağlık, fen ve sosyal bilimlerde disiplinlerarası araştırmalarda istatistik danışmanlığı yürütür.

Ne teslim edilir

Dosyalar analiz tamamlandığında talep sayfanıza yüklenir. Raporun dili talepte seçilir.

Çalışma raporu

Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanır. Çalışma başına etki büyüklükleri, birleşik kestirim, heterojenlik ölçüleri, tahmin aralığı ve duyarlılık analizleri orman grafiği ve tablolarla verilir. Kestirim yöntemi, kullanılan yazılım ve sürümü yazılır.

Danışan bilgi notu

Orman grafiğinin ve tabloların nasıl okunacağını açıklayan nottur. Danışmanınızla görüşmeye hazırlanırken başvurabileceğiniz bir kaynaktır; tez metni yerine geçmez.

Analiz planı ve yöntem gerekçesi

Etki büyüklüğü ölçüsünün, modelin ve heterojenlik kestiricisinin neden seçildiği, alt grup ve duyarlılık analizlerinin nasıl önceden belirlendiği literatüre dayanarak yazılır. Protokol kaydı (örneğin PROSPERO) için istatistik bölümü bu plandan hazırlanır.

Teslimden sonra soru hakkı

Çalışmanız tamamlandıktan sonra 30 gün boyunca açıklama sorularınızı talep sayfasından ücretsiz sorabilirsiniz. Yeni bir analiz ya da yeni bir hakem revizyonu ayrıca tekliflendirilir.

Teslim bu dört kalemden oluşur. Literatür taraması, çalışma seçimi ve yanlılık riski kararları araştırma ekibinindir; veri çıkarma tablonuz analizden önce denetlenir. Bulguların yorumu ve akademik metin teslime girmez; gerekçesi aşağıdaki “Akademik dürüstlük” bölümündedir.

Yöntem yaklaşımı

Temel istatistikten makine öğrenmesi ve yapay zekâ yöntemlerine kadar, çalışmanın gerektirdiği yöntem; araştırma sorusuna, veri yapısına ve alanın uluslararası literatürüne göre seçilir ve uygulanır. Seçimi uzman yapar; her kararın gerekçesi teslimdeki analiz planında yazılıdır.

  1. Araştırma sorusu ve desenHipotezler, ölçüm düzeyleri ve örneklem yapısı yöntemi belirler.
  2. Alanın literatürüTez, makale ya da proje hangi alandaysa o alanın uluslararası raporlama ve yöntem standartları izlenir.
  3. Varsayımlar ve duyarlılıkVarsayımlar denetlenir; sonuç bir varsayıma bağlıysa duyarlılık analizi raporlanır.
  4. Raporlamaİstatistik değeri, etki büyüklüğü ve güven aralığı APA 7’ye uygun biçimde birlikte verilir.

Meta-analizde bu ilkeler şu anlama gelir: model ve alt grup analizleri sonuçlar görülmeden önce belirlenir; birleşik kestirim heterojenliğin ve tahmin aralığının yanında raporlanır; az sayıda çalışmada belirsizlik gizlenmez.

Etki büyüklükleri

Ortalama farkı ve standartlaştırılmış fark (Hedges g), olasılık oranı ve risk oranı, korelasyon (Fisher z); farklı biçimde raporlanmış sonuçların ortak ölçüye çevrilmesi.

Model

Rastgele etkiler modeli; τ² için REML ya da Paule–Mandel kestiricisi, az çalışmada Hartung–Knapp düzeltmesi. Sabit etki modeli yalnız gerekçesi varsa.

Heterojenlik

Q, I², τ² ve güven aralıkları; yeni bir çalışmada beklenen etkiyi gösteren tahmin aralığı.

Açıklama ve duyarlılık

Önceden belirlenmiş alt grup analizleri ve meta-regresyon; birini çıkar analizi, yanlılık riski yüksek çalışmalar çıkarılarak yineleme.

Yayın yanlılığı

Huni grafiği, Egger testi ve kırp-doldur yöntemi, yeterli sayıda çalışma olduğunda.

İleri modeller

Aynı çalışmadan gelen bağımlı etkiler için çok düzeyli modeller, ağ meta-analizi ve tanı testi doğruluğu meta-analizi.

Analizler R ve çalışmanın gerektirdiği öteki yazılımlarla yapılır. Analizinizi Comprehensive Meta-Analysis, RevMan, Stata ya da JASP’ta yaptıysanız çıktınızı talebe ekleyebilirsiniz; analiz denetlenir.

Talep formunda “Veri Analizi” kartını seçip çalışmanızı anlatmanız yeterlidir. Veri çıkarma tablonuzu, protokolünüzü ve varsa PRISMA akış şemanızı ekleyin. Bir talebe en çok 15 dosya eklenir; her dosya en çok 50 MB olabilir. Hangi kartı seçeceğinizden emin değilseniz “Kararsızım / Yönlendirin” kartıyla durumunuzu anlatın.

Örnek çıktı: altı merkezin sonuçlarının birleştirilmesi

Örnek çıktı Demo verisi

Aşağıdaki bölüm, Basira’nın demo verisiyle hazırlanmış bir çalışma raporu örneğidir. Örnekte çalışmalar yerine çok merkezli bir çalışmanın merkezleri birleştirilir; yayımlanmış çalışmaların meta-analizinde hesap aynıdır.

R 4.5.1 · stats · analiz 22 Kasım 2026’da yapıldı

Altı bölgedeki merkezlerde bir tedavi (Tedavi B) kontrol grubuyla sistolik kan basıncında karşılaştırıldı. Her merkezin ortalama farkı ve varyansı önce kendi verisinden hesaplandı (eşit varyans varsayılmadı), sonra merkezler rastgele etkiler modeliyle birleştirildi. τ² sınırlı en çok olabilirlikle (REML) kestirildi; altı merkez az olduğu için güven aralığı Hartung–Knapp düzeltmesiyle de verildi.

Tablo 1

Merkezlere Göre Sistolik Kan Basıncı Farkı (Tedavi B − Kontrol, mmHg) ve Birleşik Kestirim

Merkezn (Tedavi B + Kontrol)Fark [%95 GA]
Akdeniz47 + 48−4.14 [−9.96, 1.68]
Doğu Anadolu44 + 43−13.86 [−19.94, −7.78]
Ege44 + 52−5.88 [−12.43, 0.68]
İç Anadolu43 + 54−8.65 [−14.77, −2.52]
Karadeniz35 + 45−3.30 [−9.46, 2.85]
Marmara48 + 44−6.69 [−12.78, −0.60]
Birleşik (REML)261 + 286−7.08 [−10.18, −3.99]
Birleşik, Hartung–Knapp261 + 286−7.08 [−11.12, −3.05]

Not. Negatif fark, Tedavi B grubunda kan basıncının daha düşük olduğunu gösterir. Merkezlerin birleşik kestirimdeki ağırlıkları %15,2 ile %17,8 arasındaydı. DerSimonian–Laird, Paule–Mandel ve REML kestirimleri ikinci bir uygulamayla (Python, statsmodels 0.14.6 ve scipy 1.16.3) çapraz denetlendi; dört ondalığa kadar aynıydı.

Şekil 1

Orman Grafiği: Merkezlerin Farkları, Birleşik Kestirim ve Tahmin Aralığı (mmHg, %95)

Analizin öteki bulguları

Birleşik etki

Tedavi B grubunda kan basıncı kontrol grubuna göre ortalama 7.08 mmHg daha düşüktü (z = −4.48, p < .001; Hartung–Knapp t(5) = −4.51, p = .006). Standartlaştırılmış fark Hedges g = −.47, %95 GA [−.66, −.27].

Heterojenlik

Q(5) = 7.60, p = .180; I² = %34, τ² = 5.19 (%95 GA [0.00, 78.13]). I²’nin güven aralığı %0 ile %89 arasındadır: altı merkezle heterojenliğin büyüklüğü kestirilemez. Anlamlı olmayan bir Q testi heterojenlik olmadığını göstermez.

Tahmin aralığı

Yeni bir merkezde beklenen fark −14.78 ile 0.61 mmHg arasındadır. Birleşik etki açıkça sıfırdan farklı olsa da tahmin aralığı sıfırı içerir; bu ayrım birleşik etkiyle birlikte raporlanır.

Duyarlılık

Heterojenlik varyansı τ² DerSimonian–Laird ile 5.09, Paule–Mandel ile 4.99, REML ile 5.19’du; birleşik fark üç yöntemde de −7.08 mmHg idi. Bir merkez çıkarıldığında birleşik fark −7.83 ile −5.70 mmHg arasında kaldı; Doğu Anadolu çıkarıldığında τ² sıfıra indi, en büyük farkı bu merkez gösteriyordu.

Tek aşamalı model

Bütün hastaların verisiyle, merkez sabit etkisi eklenerek kurulan regresyon aynı sonucu verdi: −7.10 mmHg, %95 GA [−9.63, −4.57]. Tedavi ile merkez arasında etkileşim yoktu (F(5, 535) = 1.41, p = .219).

Yayın yanlılığı

Egger testi ve huni grafiği 10’dan az çalışmada güvenilir değildir; altı merkezde yapılmadı ve raporda gerekçesiyle yazıldı.

Teknik sonuç. Altı merkezin birleşik kestirimine göre Tedavi B grubunda sistolik kan basıncı kontrol grubuna göre 7.08 mmHg daha düşüktü (%95 GA [−11.12, −3.05], Hartung–Knapp). Merkezler arası heterojenliğin büyüklüğü altı merkezle belirsizdi; yeni bir merkezde beklenen farkın tahmin aralığı sıfırı içeriyordu. Sonuç kestiriciye ve tek bir merkezin çıkarılmasına duyarlı değildi; bireysel veriyle kurulan tek aşamalı model aynı kestirimi verdi.

Veri: Basira örnek veri setlerinden ulusal sağlık araştırması seti (800 kişi, karşılaştırmaya giren 547; tohumla üretilmiş demo verisi, gerçek bir araştırmanın verisi değildir). Verinin üretecinde Tedavi B’nin etkisi bütün bölgelerde aynıdır (−8 mmHg); gözlenen merkez farkları örnekleme değişkenliğidir. Bu bölüm teknik sonuçtur; bulguların yorumu ve akademik metin araştırmacıya aittir.

Süreç

Talepten teslime beş adım vardır.

  1. Talebinizi iletinAraştırma sorunuzu anlatır, veri çıkarma tablonuzu ve protokolünüzü eklersiniz. Jüri savunması ya da dergi revizyonu gibi yetişmesi gereken bir tarih varsa talepte belirtirsiniz.
  2. Teklifi alınUzman kapsamı değerlendirir. İlk yanıt bir iş günü içinde gelir; teklif 14 gün geçerlidir.
  3. OnaylayınÖdeme yalnız teklifi onayladıktan sonra istenir.
  4. İlerlemeyi izleyinTalebinizin durumunu talep sayfasından takip edersiniz.
  5. Teslim ve revizyonDosyalar talep sayfasına yüklenir. Revizyon hakkınız teklifte yazılıdır.

Süre ve ücret nasıl belirlenir

Ücret ve teslim süresi işin kapsamına göre belirlenir ve teklifte yazılır. Çalışma ve sonuç sayısı, etki büyüklüklerinin dönüştürülmesi gerekip gerekmediği, alt grup analizleri ve ileri modeller kapsamı belirler. Yetişmesi gereken bir tarihiniz varsa teklif buna göre hazırlanır.

Ödemeyi bölme

Bireysel ödemede tutarın yarısı işe başlarken, yarısı teslimde ödenebilir.

Kurumsal ödeme

BAP, TÜBİTAK ya da kurum bütçesiyle ödemede proforma fatura ve kurumun sipariş belgesiyle ilerlenir.

Kararsız mısınız

“Kararsızım / Yönlendirin” seçeneğiyle durumunuzu anlatın; ücretsiz ön değerlendirme ve net bir teklif alırsınız.

Sonuç anlatım oturumu

İsterseniz teslimden sonra uzmanla görüntülü bir oturumda orman grafiğinin ve tabloların üzerinden geçebilirsiniz. Oturum ücretli bir ektir; talepte belirtirseniz teklife eklenir.

Gizlilik ve veri güvenliği

Veri çıkarma tablonuz ve protokolünüz dahil yüklediğiniz dosyalar gizlilik sözleşmesi (NDA) kapsamında korunur, aktarımda ve depolamada şifrelenir ve KVKK’ya uygun işlenir. Gizlilik taahhüdü elektronik olarak onaylanır.

Erişim
Dosyalarınıza yalnız talebinize atanan uzman ve hizmeti yürüten operatör erişir. Altyapı sağlayıcılarının rolü Gizlilik Taahhüdü’nün 4. maddesinde yazılıdır.
Kullanım
Dosyalarınız başka bir amaçla işlenmez, yayımlanmaz, satılmaz ve başka bir müşterinin işinde kullanılmaz.
Saklama yeri
Yüklediğiniz veri ve dosyalar Avrupa Birliği’nde (Almanya, Frankfurt) saklanır.
Silme
Araştırma verileri iş tamamlandıktan ya da ödemesi alınmış talep iptal edildikten 30 gün sonra kalıcı olarak silinir; ödemesi yapılmadan bırakılan talepte bu süre son etkinlikten 90 gündür. Silmeden 7 gün önce bildirim yapılır.
Kişisel veri
Özel ya da gizli verileri kurumunuzun politikalarına göre maskeleyerek yükleyebilirsiniz. Talepte verinin anonim olduğunu ya da özel nitelikli kişisel veri içermediğini, içeriyorsa ilgililerin açık rızasının alındığını beyan edersiniz.

Akademik dürüstlük

Teslim tekniktir. Bulguların yorumu ve akademik metin araştırmacıya aittir; tez yazımı yapmıyoruz. Teklif kartı bu sınırı şöyle yazar: “Neler yapmıyoruz: tez ya da makale yazımı, veri üretme ya da sonuç uydurma.”

Meta-analizde bu sınırın bir karşılığı daha vardır: sonuca bakılarak çalışma eklenmez ya da çıkarılmaz, model ya da alt grup değiştirilmez. Önceden belirlenmemiş bir analiz yapılırsa raporda keşif amaçlı olarak işaretlenir. Analize katkıyı makalenizde beyan etmenizi öneririz.

Teslim edilen

  • Türkçe, İngilizce ya da iki dilli çalışma raporu
  • Danışan bilgi notu
  • Analiz planı ve yöntem gerekçesi

Yapılmayan

  • Bulguların yorumu ve tartışma metni
  • Sonucu değiştirmek için çalışma ekleme ya da çıkarma
  • Tez ya da makale yazımı

Her talepte şu iki beyan alınır:

Teslim edilecek analiz ve raporları kendi çalışmama kendi emeğimle bütünleştireceğimi; bağlı olduğum kurumun akademik dürüstlük kurallarına uyacağımı beyan ederim.

Teslim edilecek çıktıların teknik nitelikte olduğunu; bulguların yorumlanmasının ve akademik metnin yazımının bana ait olduğunu; teslim edilen içeriği olduğu gibi çalışmama aktarmayacağımı beyan ederim.

Teslimle birlikte yazılan açıklama metinleri sistemde taranır; çalışmaya özgü bir bulgu cümlesi yakalanırsa gönderim durur ve cümle teknik dille yeniden yazılır. Aldığınız desteği tez danışmanınıza bildirmenizi öneririz.

Basira blogundaki rehberlerin bilimsel gözden geçireni de bu hizmetin uzmanı Doç. Dr. Hasan Yıldırım’dır; akademik profillerine yazar sayfasından ulaşılır.

Sık sorulan sorular

Literatür taraması ve çalışma seçimi yapılır mı?

Tarama, çalışma seçimi ve yanlılık riski değerlendirmesi araştırma ekibinin kararlarıdır; sistematik derleme kılavuzları bunların iki bağımsız kişi tarafından yapılmasını ister. Uzman, arama stratejisinin ve veri çıkarma tablosunun istatistik açısından denetimini, analizi ve raporu üstlenir.

Kaç çalışma gerekir?

İki çalışma bile birleştirilebilir, ama az çalışmada heterojenlik kestirilemez ve güven aralıkları geniştir. Rastgele etkiler modelinde Hartung–Knapp düzeltmesi bu belirsizliği hesaba katar. Yayın yanlılığı testleri için genellikle en az 10 çalışma gerekir.

Sabit etki mi, rastgele etkiler mi?

Çalışmalar farklı örneklemlerde, farklı koşullarda yapıldıysa rastgele etkiler modeli varsayılan seçimdir. Model, heterojenlik testinin sonucuna bakılarak seçilmez; seçim analiz planında gerekçesiyle yazılır.

Çalışmalar sonuçları farklı biçimlerde raporlamış; birleştirilebilir mi?

Çoğu zaman evet. Ortalama ve standart sapma, t ya da F değeri, güven aralığı, medyan ve çeyrekler arası aralık gibi farklı raporlardan ortak bir etki büyüklüğü hesaplanır. Her dönüşüm ve varsayımı raporda yazılır.

Comprehensive Meta-Analysis ya da RevMan çıktımı kontrol ettirebilir miyim?

Evet. Çıktınızı ve veri dosyanızı talebe ekleyin. Etki büyüklükleri, model seçimi ve raporlama denetlenir; analiz bağımsız olarak yeniden yapılır ve sonuçlar karşılaştırılır.

Makalemin yayımlanması garanti edilir mi?

Hayır. Yayın kararı dergi editörünün ve hakemlerindir. Rapor, analizin nasıl ve hangi varsayımlarla yapıldığını açıkça gösterir.

Rapor İngilizce hazırlanabilir mi?

Evet. Rapor Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanır; dili talepte seçersiniz.

Talebime ne zaman yanıt verilir?

İlk yanıt, teklif ya da bir soru olarak, talebiniz ulaştıktan sonra bir iş günü içinde verilir. İş günü hafta içi 09:00–18:00 (İstanbul) arasıdır; resmî tatiller sayılmaz.

Teslimden sonra soru sorabilir miyim?

Evet, 30 gün boyunca talep sayfasından ücretsiz. Yeni bir analiz ya da yeni bir hakem revizyonu ayrıca tekliflendirilir.

Revizyon hakkım var mı?

Revizyon hakkınız teklifte belirtilir (genellikle bir tur). Teslim edilen işin kapsamı içindeki düzeltmeler bu hak içinde yapılır. Teslimden sonra 14 gün içinde revizyon istemez ya da itiraz bildirmezseniz teslim onaylanmış sayılır; parçalı ödemede bu süre bakiyenin ödendiği andan başlar.

Çalışmanızı anlatın, net bir teklif alın

Talep formunda çalışmanızı ve beklentinizi kısaca yazın. Uzman bir iş günü içinde teklif ya da soruyla döner.

+90 543 860 71 70 · Yalnızca WhatsApp · Hat saatleri: Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00

Rehberler