Etik Kurul Güç Analizi ve Örneklem Büyüklüğü Hesabı
Son güncelleme:
Etik kurul güç analizi, veri toplanmadan önce araştırmanız için kaç katılımcı gerektiğinin gerekçeli olarak hesaplanmasıdır; Basira’nın Uzmanla Çalış hizmetinde bu hesabı bir uzman yapar. Hesap, planlanan analize, etki büyüklüğünün dayanağına ve beklenen kayba göre kurulur. Teslim Türkçe, İngilizce ya da iki dilli güç analizi raporu, danışan bilgi notu ve analiz planından oluşur. Teklifi onaylamadan ödeme yapmazsınız.
- Bir iş günü İlk yanıt: teklif ya da soru
- Onaydan sonra ödeme Teklif 14 gün geçerli
- Gizlilik sözleşmesi KVKK uyumlu, veriler AB'de
- 30 gün soru hakkı Teslimden sonra, ücretsiz
Kimler için
İstatistik bilgisi gerekmez. Çalışmanızı, ölçeceğiniz sonucu ve ulaşabileceğiniz katılımcıları kendi cümlelerinizle anlatmanız yeterlidir; uzman kapsamı sizinle birlikte netleştirir.
Etik kurula başvuracaklar
Başvuruda örneklem büyüklüğünün gerekçesi istenir. Hesap veri toplanmadan önce yapılır ve dayandığı her varsayım raporda yazılır.
Tez önerisi hazırlayanlar
“Yüksek Lisans Tezi” ve “Doktora Tezi” talep formunda ayrı çalışma türleridir. Tıpta uzmanlık tezi formda ayrı bir tür değildir; talep “Diğer” seçeneğiyle açılır.
Proje başvurusu yapanlar
Formda “BAP Projesi” ve “TÜBİTAK Projesi” türleri vardır. Örneklem büyüklüğü bütçeyi ve süreyi doğrudan etkilediği için hesap başvurudan önce yapılır.
Kuruldan düzeltme isteği alanlar
Kurul örneklem gerekçesini yetersiz bulduysa ya da hesabın ayrıntısını sorduysa mevcut hesap denetlenir; gerekirse planlanan analize göre yeniden yapılır.
Kurum araştırmaları, hastane ve ilaç firmaları için biyoistatistik ve kurumsal veri analizi Tahliz İstatistik’in alanıdır: tahliz.com.
Bu hizmetin uzmanı
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Öğretim Üyesi
Uzmanla Çalış uzmanı · İstatistik danışmanı ve eğitmen
Basira blogundaki rehberlerin bilimsel gözden geçireni
Makine öğrenmesi ve biyoistatistik alanlarında çalışır; sağlık, fen ve sosyal bilimlerde disiplinlerarası araştırmalarda istatistik danışmanlığı yürütür.
Ne teslim edilir
Dosyalar hesap tamamlandığında talep sayfanıza yüklenir. Raporun dili talepte seçilir.
Çalışma raporu
Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanır. Planlanan birincil test, anlamlılık düzeyi, hedef güç, etki büyüklüğü ve dayanağı, kayıp payı ve toplanacak nihai sayı birlikte yazılır. Hesabın yapıldığı yazılım ve sürümü belirtilir; katılımcı sayısı sınırlıysa duyarlılık analizi eklenir.
Danışan bilgi notu
Hesabın her öğesinin ne anlama geldiğini açıklayan nottur. Kurul ya da danışmanınızla görüşmeye hazırlanırken başvurabileceğiniz bir kaynaktır; başvuru metni yerine geçmez.
Analiz planı ve yöntem gerekçesi
Güç analizi planlanan analize göre yapılır. Hangi testin birincil olacağı, neden seçildiği ve varsayımlar sağlanmazsa hangi yolun izleneceği literatüre dayanarak yazılır.
Teslimden sonra soru hakkı
Çalışmanız tamamlandıktan sonra 30 gün boyunca açıklama sorularınızı talep sayfasından ücretsiz sorabilirsiniz. Yeni bir hesap ya da yeni bir analiz ayrıca tekliflendirilir.
Teslim bu dört kalemden oluşur. Başvuru formundaki örneklem gerekçesini raporun verdiği bilgilerle kendi cümlelerinizle yazarsınız; gerekçesi aşağıdaki “Akademik dürüstlük” bölümündedir.
Kurulunuz istatistikçinin imzalı görüşünü istiyorsa talepte belirtin; hesabı yapan uzmanın imzalı görüş belgesi teklife eklenir.
Yöntem yaklaşımı
Temel istatistikten makine öğrenmesi ve yapay zekâ yöntemlerine kadar, çalışmanın gerektirdiği yöntem; araştırma sorusuna, veri yapısına ve alanın uluslararası literatürüne göre seçilir ve uygulanır. Seçimi uzman yapar; her kararın gerekçesi teslimdeki analiz planında yazılıdır.
- Araştırma sorusu ve desenHipotezler, ölçüm düzeyleri ve örneklem yapısı yöntemi belirler.
- Alanın literatürüTez, makale ya da proje hangi alandaysa o alanın uluslararası raporlama ve yöntem standartları izlenir.
- Varsayımlar ve duyarlılıkVarsayımlar denetlenir; sonuç bir varsayıma bağlıysa duyarlılık analizi raporlanır.
- Raporlamaİstatistik değeri, etki büyüklüğü ve güven aralığı APA 7’ye uygun biçimde birlikte verilir.
Güç analizinde bu ilkeler şu anlama gelir: hesap, verinin toplanacağı desene ve birincil teste göre yapılır; etki büyüklüğünün nereden alındığı yazılır; bir varsayım değiştiğinde sayının nasıl değiştiği gösterilir.
Grup karşılaştırmaları
İki ve daha çok grup, eşleştirilmiş ölçümler, tekrarlı ölçümler ve karma desenler.
İlişki ve regresyon
Korelasyon, doğrusal ve lojistik regresyon, modele eklenen değişkenin katkısı.
Oranlar ve kategorik veri
İki oranın karşılaştırılması, ki-kare testleri, tanı testinin duyarlılık ve özgüllüğü.
Klinik ve sağlık araştırmaları
Sağkalım analizi, eşdeğerlik ve üstün olmama desenleri, küme örneklemesinde tasarım etkisi.
Ölçek ve modelleme
Faktör analizi, yapısal eşitlik modeli ve çok düzeyli modeller için örneklem gerekçesi.
Anket ve betimsel çalışmalar
Oran kestiriminde hata payı ve sonlu evren düzeltmesi.
Hesaplar R ve çalışmanın gerektirdiği öteki yazılımlarla yapılır; kapalı bir formülü olmayan desenlerde güç benzetimle hesaplanır. Daha önce yapılmış bir hesabınız varsa (örneğin G*Power çıktısı) talebe ekleyebilirsiniz; hesap denetlenir.
Talep formunda “Veri Analizi” kartını seçip çalışmanızı anlatmanız yeterlidir; güç analizi için veri dosyası gerekmez. Varsa araştırma önerinizi, önceki çalışmaların ya da pilot uygulamanın verisini ve kurulun düzeltme yazısını ekleyebilirsiniz. Bir talebe en çok 15 dosya eklenir; her dosya en çok 50 MB olabilir. Hangi kartı seçeceğinizden emin değilseniz “Kararsızım / Yönlendirin” kartıyla durumunuzu anlatın.
Örnek çıktı: iki grup karşılaştırmasında örneklem büyüklüğü
Örnek çıktı Demo verisi
Aşağıdaki bölüm, Basira’nın demo verisiyle hazırlanmış bir güç analizi raporu örneğidir. Gerçek bir teslimde etki büyüklüğünün dayanağı ve planlanan test sizin çalışmanıza göre belirlenir.
İki öğretim yöntemini sınav puanında karşılaştıracak yeni bir çalışma planlanıyor. Etki büyüklüğü, aynı karşılaştırmayı yapmış önceki bir çalışmanın verisinden kestirildi (Yöntem A’da 70, Yöntem B’de 50 öğrenci). Önceki çalışmada iki grupta da belirgin normal dışılık yoktu, ancak standart sapmalar farklıydı; bu yüzden yeni çalışmanın birincil testi Welch t testi olarak planlandı ve hesap iki standart sapmayla ayrı ayrı yapıldı. Güç, merkezî olmayan t dağılımıyla hesaplandı ve her tasarım normal veriyle 20.000 tekrarlı benzetimle doğrulandı. Anlamlılık düzeyi iki yönlü α = .05 alındı; beklenen kayıp %10’du.
Etki büyüklüğünün dayanağı. Önceki çalışmada ortalama sınav puanı Yöntem A’da 71.88 (SS = 7.91), Yöntem B’de 76.38 (SS = 12.82) idi. Fark 4.50 puandı (Welch t(75.29) = 2.20, p = .031, %95 GA [0.42, 8.57]); Cohen d = 0.42 (%95 GA [0.04, 0.80]). Çarpıklık mutlak değerce en çok 0.29, fazla basıklık en çok 0.55 idi; standart sapmaların oranı 1.62’ydi.
Tablo 1
Planlanan Çalışma İçin Gereken Örneklem Büyüklüğü (İki Yönlü α = .05, Fark = 4.50 Puan)
| Hesap yolu | Hedef güç | Gereken n (A + B) | Welch testinin gücü | %10 kayıpla toplanacak |
|---|---|---|---|---|
| Student t | .80 | 83 + 83 = 166 | .770 | — |
| Welch, eşit grup | .80 | 90 + 90 = 180 | .803 | 100 + 100 = 200 |
| Welch, 1 : 1.62 | .80 | 65 + 106 = 171 | .805 | 73 + 118 = 191 |
| Student t | .90 | 110 + 110 = 220 | .876 | — |
| Welch, eşit grup | .90 | 120 + 120 = 240 | .902 | 134 + 134 = 268 |
| Welch, 1 : 1.62 | .90 | 86 + 140 = 226 | .901 | 96 + 156 = 252 |
Not. Student t satırları eşit varyans varsayar ve G*Power’ın iki bağımsız ortalama için varsayılan hesabına karşılık gelir; d = 0.44, önceki çalışmanın birleştirilmiş standart sapmasıyla hesaplandı. Welch testinin gücü iki grubun kendi standart sapmalarıyla hesaplandı; benzetimle bulunan güç her satırda en çok .002 farklıydı. 1 : 1.62, grupların standart sapmalarının oranıdır (sB / sA); gruplar bu oranda dağıtıldı.
Şekil 1
Önceki Çalışmadaki Fark ve Planlanan Örneklemle Beklenen %95 Güven Aralığı
Duyarlılık
Gerçek fark 3 puan olursa eşit gruplarda grup başına 200 (.80 güç) ya da 267 (.90 güç) öğrenci gerekir; 6 puan olursa bu sayılar 51 ve 68’dir.
Grup başına 60 öğrenciye ulaşılabiliyorsa .80 güçle saptanabilecek en küçük fark 5.50 puandır (birleştirilmemiş standart sapmayla d = 0.52). Bu sayıyla önceki çalışmadaki 4.50 puanlık farkı yakalama gücü .63’tür.
Önceki çalışmanın d değerinin güven aralığı 0.04 ile 0.80 arasındadır. Hesap tek bir nokta kestirimine dayandığı için yukarıdaki satırlar raporda birlikte verilir; en küçük anlamlı farkın seçimi alan bilgisine dayanır.
Teknik sonuç. Önceki çalışmadaki 4.50 puanlık farkı iki yönlü α = .05 ve .80 güçle Welch t testinde saptamak için eşit gruplarda grup başına 90 öğrenci (toplam 180) gerekir; %10 kayıp payıyla toplanacak sayı grup başına 100’dür (toplam 200). Gruplar standart sapmaların oranında dağıtılırsa toplam 171 öğrenci (kayıp payıyla 191) yeter. Eşit varyans varsayımlı hesap grup başına 83 öğrenci verir; bu sayıyla Welch testinin gücü .77’de kalır.
Veri: Basira örnek veri setlerinden iki grup karşılaştırması seti (120 öğrenci, tohumla üretilmiş demo verisi; gerçek bir araştırmanın verisi değildir). Bu bölüm teknik sonuçtur; başvuru metni ve bulguların yorumu araştırmacıya aittir.
Süreç
Talepten teslime beş adım vardır.
- Talebinizi iletinÇalışmanızı anlatır, varsa araştırma önerinizi ve önceki çalışmaların verisini eklersiniz. Kurul başvuru tarihi gibi yetişmesi gereken bir tarih varsa talepte belirtirsiniz.
- Teklifi alınUzman kapsamı değerlendirir. İlk yanıt bir iş günü içinde gelir; teklif 14 gün geçerlidir.
- OnaylayınÖdeme yalnız teklifi onayladıktan sonra istenir.
- İlerlemeyi izleyinTalebinizin durumunu talep sayfasından takip edersiniz.
- Teslim ve revizyonDosyalar talep sayfasına yüklenir. Revizyon hakkınız teklifte yazılıdır.
Süre ve ücret nasıl belirlenir
Ücret ve teslim süresi işin kapsamına göre belirlenir ve teklifte yazılır. Kurul başvurusu gibi yetişmesi gereken bir tarihiniz varsa teklif buna göre hazırlanır.
Ödemeyi bölme
Bireysel ödemede tutarın yarısı işe başlarken, yarısı teslimde ödenebilir.
Kurumsal ödeme
BAP, TÜBİTAK ya da kurum bütçesiyle ödemede proforma fatura ve kurumun sipariş belgesiyle ilerlenir.
Kararsız mısınız
“Kararsızım / Yönlendirin” seçeneğiyle durumunuzu anlatın; ücretsiz ön değerlendirme ve net bir teklif alırsınız.
Gizlilik ve veri güvenliği
Araştırma önerisi ve önceki çalışmaların verisi dahil yüklediğiniz dosyalar gizlilik sözleşmesi (NDA) kapsamında korunur, aktarımda ve depolamada şifrelenir ve KVKK’ya uygun işlenir. Gizlilik taahhüdü elektronik olarak onaylanır.
- Erişim
- Dosyalarınıza yalnız talebinize atanan uzman ve hizmeti yürüten operatör erişir. Altyapı sağlayıcılarının rolü Gizlilik Taahhüdü’nün 4. maddesinde yazılıdır.
- Kullanım
- Dosyalarınız başka bir amaçla işlenmez, yayımlanmaz, satılmaz ve başka bir müşterinin işinde kullanılmaz.
- Saklama yeri
- Yüklediğiniz veri ve dosyalar Avrupa Birliği’nde (Almanya, Frankfurt) saklanır.
- Silme
- Araştırma verileri iş tamamlandıktan ya da ödemesi alınmış talep iptal edildikten 30 gün sonra kalıcı olarak silinir; ödemesi yapılmadan bırakılan talepte bu süre son etkinlikten 90 gündür. Silmeden 7 gün önce bildirim yapılır.
- Kişisel veri
- Özel ya da gizli verileri kurumunuzun politikalarına göre maskeleyerek yükleyebilirsiniz. Talepte verinin anonim olduğunu ya da özel nitelikli kişisel veri içermediğini, içeriyorsa ilgililerin açık rızasının alındığını beyan edersiniz.
Akademik dürüstlük
Teslim tekniktir. Başvuru formu, araştırma önerisi ve akademik metin araştırmacıya aittir; tez yazımı yapmıyoruz. Teklif kartı bu sınırı şöyle yazar: “Neler yapmıyoruz: tez ya da makale yazımı, veri üretme ya da sonuç uydurma.”
Güç analizinde bu sınırın bir karşılığı daha vardır: etki büyüklüğü, istenen bir örneklem sayısına ulaşmak için ayarlanmaz. Dayanağı raporda yazılır; katılımcı sayısı sınırlıysa bu sınır duyarlılık analiziyle açıkça gösterilir.
Teslim edilen
- Türkçe, İngilizce ya da iki dilli güç analizi raporu
- Danışan bilgi notu
- Analiz planı ve yöntem gerekçesi
Yapılmayan
- Etik kurul başvuru formunun ve araştırma önerisinin yazımı
- Etki büyüklüğünü istenen örneklem sayısına göre ayarlama
- Tez ya da makale yazımı
Her talepte şu iki beyan alınır:
Teslim edilecek analiz ve raporları kendi çalışmama kendi emeğimle bütünleştireceğimi; bağlı olduğum kurumun akademik dürüstlük kurallarına uyacağımı beyan ederim.
Teslim edilecek çıktıların teknik nitelikte olduğunu; bulguların yorumlanmasının ve akademik metnin yazımının bana ait olduğunu; teslim edilen içeriği olduğu gibi çalışmama aktarmayacağımı beyan ederim.
Teslimle birlikte yazılan açıklama metinleri sistemde taranır; çalışmaya özgü bir bulgu cümlesi yakalanırsa gönderim durur ve cümle teknik dille yeniden yazılır. Aldığınız desteği tez danışmanınıza bildirmenizi öneririz.
Basira blogundaki rehberlerin bilimsel gözden geçireni de bu hizmetin uzmanı Doç. Dr. Hasan Yıldırım’dır; akademik profillerine yazar sayfasından ulaşılır.
Sık sorulan sorular
Veri toplamadan güç analizi yapılabilir mi?
Evet. Güç analizi veri toplanmadan önce yapılır; veri dosyası gerekmez. Etki büyüklüğü önceki çalışmalardan, bir meta-analizden, pilot uygulamadan ya da alanınız için anlamlı sayılan en küçük farktan alınır.
Etki büyüklüğünü bilmiyorsam ne olur?
Uzman, alanınızdaki çalışmalardan ve varsa pilot verinizden bir dayanak önerir; seçim gerekçesiyle raporda yazılır. Küçük, orta ve büyük etki için alışılmış eşikler başka dayanak yoksa son çaredir; bu durumda duyarlılık analizi de verilir.
G*Power’da yaptığım hesabı kontrol ettirebilir miyim?
Evet. Hesabınızın çıktısını ya da ekran görüntüsünü talebe ekleyin. Hesabın planlanan teste uyup uymadığı, etki büyüklüğünün dayanağı ve kayıp payı denetlenir; gerekirse hesap yeniden yapılır.
Kurulum istatistikçinin imzalı görüşünü istiyor; bu belge verilir mi?
Evet. Talepte kurulun istediği biçimi (varsa formunu) belirtin; hesabı yapan uzmanın imzalı görüş belgesi teklife eklenir. Belge hesabın nasıl ve hangi varsayımlarla yapıldığını doğrular; kurulun onayı yerine geçmez.
Etik kurul onayı garanti edilir mi?
Hayır. Onay kurulun kararıdır. Rapor, örneklem büyüklüğünün nasıl ve hangi varsayımlarla hesaplandığını açıkça gösterir.
Daha az katılımcıyla çalışabilir miyim?
Ulaşabileceğiniz sayı sınırlıysa duyarlılık analizi bu sayıyla hangi en küçük etkinin yakalanabileceğini gösterir; bu sınırın kabul edilebilir olup olmadığına siz ve danışmanınız karar verirsiniz. Etki büyüklüğü, sayıyı küçültmek için büyütülmez.
Çalışma bitti; gözlenen gücü hesaplar mısınız?
Çalışmanın kendi verisinden çıkan etkiyle hesaplanan güç yeni bilgi vermez; p değerinin başka bir ifadesidir. Bunun yerine etki büyüklüğü ve güven aralığı raporlanır. Bir hakem ya da kurul güç bilgisi istediyse, önceden belirlenmiş bir etki büyüklüğüyle duyarlılık hesabı yapılır.
Rapor İngilizce hazırlanabilir mi?
Evet. Rapor Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanır; dili talepte seçersiniz.
Talebime ne zaman yanıt verilir?
İlk yanıt, teklif ya da bir soru olarak, talebiniz ulaştıktan sonra bir iş günü içinde verilir. İş günü hafta içi 09:00–18:00 (İstanbul) arasıdır; resmî tatiller sayılmaz.
Teslimden sonra soru sorabilir miyim?
Evet, 30 gün boyunca talep sayfasından ücretsiz. Kurulun düzeltme isteğiyle desen ya da varsayımlar değişirse yeni hesap ayrıca tekliflendirilir.
Revizyon hakkım var mı?
Revizyon hakkınız teklifte belirtilir (genellikle bir tur). Teslim edilen işin kapsamı içindeki düzeltmeler bu hak içinde yapılır. Teslimden sonra 14 gün içinde revizyon istemez ya da itiraz bildirmezseniz teslim onaylanmış sayılır; parçalı ödemede bu süre bakiyenin ödendiği andan başlar.
Çalışmanızı anlatın, net bir teklif alın
Talep formunda çalışmanızı ve beklentinizi kısaca yazın. Uzman bir iş günü içinde teklif ya da soruyla döner.
+90 543 860 71 70 · Yalnızca WhatsApp · Hat saatleri: Pazartesi–Cumartesi 08:00–19:00
Rehberler
- Örneklem Büyüklüğü Hesaplama: Güç Analizi ve Anket Formülü
- G*Power Analizi: Adım Adım Güç Analizi Nasıl Yapılır?
- G*Power Nedir? Ne İşe Yarar, Nereden İndirilir?
- Etik Kurul Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber
- Etki Büyüklüğü Nedir? Nasıl Yorumlanır?
- Welch mi Student mı? Doğru t-Testi Hangisi?
- Bağımsız Örneklem t-Testi: Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?