MedCalc Nedir? Özellikleri, Lisansı ve Alternatifleri

MedCalc nedir? MedCalc, biyomedikal araştırma için geliştirilmiş, menülerle çalışan ücretli bir istatistik programıdır. Yaygın testlerin yanında iki ölçüm yöntemini karşılaştırma (Bland-Altman, Passing-Bablok) ve tanı testlerini ROC eğrisiyle değerlendirme araçlarıyla bilinir; Windows için geliştirilir.

MedCalc nedir?

MedCalc, Belçika’nın Ostend kentindeki MedCalc Software Ltd’in geliştirdiği bir istatistik programıdır (MedCalc Software Ltd, 2026k); şirket programın 1993’ten beri kullanıldığını belirtir (MedCalc Software Ltd, 2026j). Veriler bir elektronik tabloya girilir ya da içe aktarılır; analizler menülerden seçilir. Bu yazının olguları 7 Ekim 2026’da programın resmî sayfalarından doğrulandı; o gün güncel sürüm 24.0’dı (6 Ekim 2026; MedCalc Software Ltd, 2026a).

Program Windows 7, 8, 8.1, 10 ve 11 ile Windows Server 2016 ve sonrasında çalışır (MedCalc Software Ltd, 2026b). Mac ve Linux için ayrı bir sürüm yoktur. Resmî kılavuz Mac’te Wine, CrossOver ya da Parallels Desktop ile çalıştırmayı (Intel işlemcili Mac’lerde Boot Camp’i de) anlatır (MedCalc Software Ltd, 2026c); Linux’ta Wine ile kurulumu anlatır (MedCalc Software Ltd, 2026i).

Özellikleri ve hangi analizleri yapar?

Program yaygın yöntemlerin yanında klinik ve laboratuvar araştırmalarına yönelik araçlar sunar (MedCalc Software Ltd, 2026l):

Analiz grubu	Örnekler
Yöntem karşılaştırma	Bland-Altman grafiği (Bland ve Altman, 1986) ve kişi başına birden çok ölçüm içeren biçimi (Bland ve Altman, 2007), Passing-Bablok regresyonu (Passing ve Bablok, 1983), Deming regresyonu
Tanı testleri	Duyarlılık, özgüllük, pozitif ve negatif olabilirlik oranları (LR+, LR−), pozitif ve negatif kestirim değerleri (PPV, NPV); ROC eğrisi
ROC karşılaştırma	Aynı olgulardan elde edilmiş (bağımlı) 2–6 ROC eğrisinin altındaki alanların karşılaştırılması (DeLong vd., 1988; MedCalc Software Ltd, 2026g); bağımsız eğriler için ayrı bir prosedür vardır
Sağkalım	Kaplan-Meier eğrisi, Cox regresyonu
Uyum	Sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC), Kappa
Diğer	Meta-analiz, örneklem büyüklüğü hesabı, kontrol grafikleri; t-testleri, varyans analizi, regresyon gibi yaygın yöntemler

Tablodaki olabilirlik oranı, pozitif (ya da negatif) test sonucunun hastalarda görülme olasılığının sağlamlarda görülme olasılığına oranıdır: LR+ 1’den ne kadar büyükse pozitif sonuç hastalığı o kadar destekler, LR− 1’den ne kadar küçükse negatif sonuç hastalığı o kadar dışlar. Kestirim değeri ise test sonucu pozitif (ya da negatif) çıkan birinin gerçekten hasta (ya da sağlam) olma olasılığıdır ve hastalığın yaygınlığına bağlıdır.

Yöntem karşılaştırma çalışmalarında iki yöntem arasındaki yüksek korelasyon uyumu göstermez: korelasyon ilişkinin gücünü ölçer, iki yöntemin aynı değeri verip vermediğini ölçmez (Bland ve Altman, 1986). Uyum, Bland-Altman grafiğindeki sistematik sapma ve uyum sınırlarıyla değerlendirilir. Passing-Bablok (parametrik olmayan) ve Deming regresyonu ise sıradan regresyondan farklı olarak iki yöntemin de ölçüm hatası taşıdığını hesaba katar; eğimin 1’den farkı orantısal, kesişimin 0’dan farkı sabit sapmayı gösterir.

Veri Excel, OpenDocument, SPSS, dBase ve metin (CSV, TXT) dosyalarından alınabilir (MedCalc Software Ltd, 2026n); Excel, SPSS, OpenDocument ve CSV biçiminde kaydedilebilir (MedCalc Software Ltd, 2026o). Grafikler SVG, PNG gibi biçimlerde ya da PowerPoint slaytı olarak dışa aktarılır (MedCalc Software Ltd, 2026p). Sitede ayrıca kurulum gerektirmeyen ücretsiz çevrim içi hesaplayıcılar vardır: tek oran testi, oran karşılaştırma, ki-kare ve Fisher kesin testi gibi testler (MedCalc Software Ltd, 2026h) ve örneklem büyüklüğü hesapları (MedCalc Software Ltd, 2026m).

Kimler kullanır?

MedCalc kendini biyomedikal araştırma için geliştirilmiş, yöntem karşılaştırma, ROC analizi ve klinik istatistik araçları sunan bir program olarak tanıtır (MedCalc Software Ltd, 2026j). Tipik kullanım örnekleri yeni bir ölçüm cihazını eskisiyle karşılaştıran laboratuvar çalışmaları, bir tanı testinin doğruluğunu inceleyen klinik çalışmalar ve sağkalım verisiyle yapılan araştırmalardır.

Arayüz Türkçe dahil 15 dilde kullanılabilir; arayüz, çıktı ve yardım dili ayrı ayrı seçilir (MedCalc Software Ltd, 2026f). Türkçe çeviri 23.7.1 sürümüyle (28 Ağustos 2026) eklendi; çevrim içi kılavuz da 24.0 sürümüyle Türkçe yayımlandı (MedCalc Software Ltd, 2026a).

Ücretli mi, nasıl lisanslanır?

MedCalc ücretlidir. Resmî sipariş sayfası dört lisans türü listeler: tek kullanıcılı kalıcı lisans (tek seferlik ödeme, güncellemeler ücretsiz), tek kullanıcılı yıllık abonelik (kendiliğinden yenilenmez), bir kurumun tek bir coğrafi birimindeki sınırsız sayıda bilgisayar için yıllık site lisansı ve iki eşzamanlı kullanıcıdan başlayan yıllık ağ lisansı. Fiyatlar KDV hariçtir; sayfa fiyatı ziyaretçinin konumuna göre gösterir (Türkiye’den bakıldığında avro, yanında yaklaşık TL karşılığı). Sayfada hacim indirimi anılır, akademik ya da öğrenci indirimi anılmaz (MedCalc Software Ltd, 2026e).

Nereden indirilir, deneme sürümü var mı?

Program resmî indirme sayfasından indirilir. Kayıt gerekmeden ve hiçbir özelliği kısıtlanmadan 15 gün denenebilir (MedCalc Software Ltd, 2026d).

Alternatifleri ve karşılaştırma

Program	Lisans ve kullanım	Öne çıkan yanı
MedCalc	Ücretli (kalıcı ya da yıllık); menü	Yöntem karşılaştırma, tanı testi ve ROC araçları
SPSS	Ücretli; menü ve sözdizimi	Base ve ek modüllerle geniş prosedür yelpazesi
JASP	Ücretsiz, açık kaynak; menü	Klasik ve Bayesçi analiz yan yana
jamovi	Ücretsiz, açık kaynak; menü	Anlık güncellenen sonuçlar, modül kütüphanesi
R	Ücretsiz, açık kaynak; kod	Paketlerle genişleyen yöntem yelpazesi (yöntem karşılaştırma için de paketler var)
Basira	Ücretsiz başlangıç, ücretli planlar; web tarayıcısında menü	Türkçe arayüz, APA biçiminde rapor

Yöntem karşılaştırma ya da tanı testi çalışması yapıyorsanız MedCalc bu araçları hazır sunar. Yalnızca yaygın testleri ve regresyonu yapacaksanız ücretsiz programlar da yeterli olabilir.

MedCalc ile Basira arasındaki fark

MedCalc klinik ve laboratuvar araştırmasının özel araçlarına odaklanır; Bland-Altman, Passing-Bablok ve Deming ile yöntem karşılaştırma, sağkalım analizi, meta-analiz ve kontrol grafikleri Basira’da yoktur. İki programda da ortak olanlar var: Basira’nın Tanısal Doğruluk analizi duyarlılık, özgüllük, olabilirlik oranları, kestirim değerleri ve ROC eğrisini; Uyum Ölçümleri ICC ve Kappa’yı hesaplar. Basira tarayıcıda çalışır, kurulum istemez ve ücretsiz bir başlangıç planı sunar; APA biçiminde raporu indirme ve dışa aktarma ücretli planlardadır (Öğrenci ve üstü). Bir laboratuvarın yöntem karşılaştırma çalışmasında MedCalc’ın bu alana özgü araçları belirleyicidir; Türkçe çalışan bir araştırmanın yaygın testleri ve tanı testi doğruluğu için Basira’yı da değerlendirebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

MedCalc ücretsiz mi?

Hayır. Kalıcı lisans ya da yıllık abonelik satın alınır. Kayıt istemeyen, özellik kısıtı olmayan 15 günlük bir deneme sürümü ve sitede ücretsiz çevrim içi hesaplayıcılar vardır.

MedCalc Mac’te çalışır mı?

Mac için ayrı bir sürüm yoktur. Resmî kılavuz Mac’te Wine, CrossOver ya da Parallels Desktop ile çalıştırmayı anlatır; Boot Camp yalnızca Intel işlemcili Mac’lerde kullanılabilir.

MedCalc Türkçe mi?

Evet. Arayüz ve çıktı 23.7.1 sürümünden beri Türkçe seçilebilir; çevrim içi kılavuz da 24.0’dan beri Türkçe okunabilir.

Bland-Altman analizi için MedCalc şart mı?

Hayır. Bland-Altman grafiğinde her olgudaki iki ölçüm arasındaki fark, iki ölçümün ortalamasına karşı çizilir; grafikte ortalama fark (sistematik sapma) ve %95 uyum sınırları (ortalama fark ± 1.96 × farkların standart sapması) gösterilir (Bland ve Altman, 1986). Bu analiz R gibi programlarda da yapılabilir. MedCalc’ın farkı, bu analizi ve kişi başına birden çok ölçüm içeren biçimini (Bland ve Altman, 2007) menüden hazır sunmasıdır.